Γιατί το Γιβραλτάρ ρίχνει ανεπεξέργαστα λύματα στη Μεσόγειο εδώ και δεκαετίες;

Χωρίς μονάδα επεξεργασίας λυμάτων παραμένει το Γιβραλτάρ, με χιλιάδες τόνοι αποβλήτων να καταλήγουν στη Μεσόγειο. Ανησυχία για τη δημόσια υγεία και το θαλάσσιο οικοσύστημα.

Εδώ και δεκαετίες, το Γιβραλτάρ συνεχίζει να απορρίπτει ανεπεξέργαστα λύματα στη Μεσόγειο Θάλασσα, καθώς η βρετανική υπερπόντια περιοχή εξακολουθεί να μην διαθέτει σύγχρονη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, παρά τις επανειλημμένες εξαγγελίες και τα αποτυχημένα σχέδια των τελευταίων ετών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τα λύματα που παράγονται από περίπου 40.000 κατοίκους, αλλά και από επιχειρήσεις και τουριστικές δραστηριότητες, διοχετεύονται απευθείας στη θάλασσα από την περιοχή του Europa Point, στο σημείο όπου συναντώνται η Μεσόγειος και ο Ατλαντικός Ωκεανός. Η κυβέρνηση του Γιβραλτάρ υποστηρίζει ότι τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα συμβάλλουν στη φυσική διασπορά των αποβλήτων.

Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις συνέπειες στο θαλάσσιο οικοσύστημα και τη δημόσια υγεία. Ομάδες όπως το The Nautilus Project καταγγέλλουν συστηματική συσσώρευση απορριμμάτων και πλαστικών στις ακτές και στους βραχώδεις σχηματισμούς της περιοχής.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η συνεχής απόρριψη λυμάτων ενδέχεται να ενισχύει φαινόμενα όπως η υπερβολική ανάπτυξη φυκιών, η οποία επηρεάζει αρνητικά τη θαλάσσια ζωή, ενώ παράλληλα δημιουργεί έντονη δυσοσμία σε τουριστικά σημεία.

Ένα από τα βασικά προβλήματα που δυσκολεύουν την επεξεργασία των λυμάτων στο Γιβραλτάρ είναι η ιδιαιτερότητα του αποχετευτικού συστήματος. Σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες, τα καζανάκια χρησιμοποιούν θαλασσινό νερό αντί για γλυκό, ενώ το πόσιμο νερό προέρχεται κυρίως από αφαλάτωση. Η υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι δυσχεραίνει σημαντικά τη λειτουργία συμβατικών βιολογικών μονάδων επεξεργασίας, καθώς καταστρέφει τα βακτήρια που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία καθαρισμού.

Το ζήτημα είχε φτάσει και στη Δικαιοσύνη, με το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποφασίζει το 2017 ότι το Ηνωμένο Βασίλειο παραβίαζε την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί λυμάτων, λόγω της κατάστασης στο Γιβραλτάρ. Ωστόσο, μετά το Brexit, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχασε τη δυνατότητα άμεσης παρέμβασης.

Παρά τις αποτυχίες προηγούμενων σχεδίων, η κυβέρνηση του Γιβραλτάρ ανακοίνωσε το 2025 νέα συμφωνία 25ετούς διάρκειας με την εταιρεία Eco Waters για την κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων στην περιοχή Punta Europa. Τον Μάρτιο του 2026 κατατέθηκε η σχετική αίτηση αδειοδότησης, ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει οι προκαταρκτικές εργασίες σχεδιασμού.

Την ίδια ώρα, οι τοπικές Αρχές προχωρούν και σε πρόγραμμα αναβάθμισης των παλαιών δικτύων αποχέτευσης, επιχειρώντας να αντιμετωπίσουν ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια προκαλεί αντιδράσεις τόσο σε περιβαλλοντικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο.