Αρχαιολόγοι άνοιξαν έναν μυστηριώδη πέτρινο πίθο και βρήκαν μέσα λείψανα 37 ανθρώπων

Για αιώνες, χιλιάδες γιγάντιοι πέτρινοι πίθοι έμεναν σκορπισμένοι σε μια πεδιάδα του Λάος χωρίς ξεκάθαρη απάντηση για τον ρόλο τους.

Στα υψίπεδα του κεντρικού Λάος υπάρχει ένα από τα πιο παράξενα αρχαιολογικά τοπία της Νοτιοανατολικής Ασίας. Περισσότεροι από 2.100 τεράστιοι πέτρινοι πίθοι βρίσκονται διάσπαρτοι στην περιοχή που είναι γνωστή ως Πεδιάδα των Πίθων, στο οροπέδιο Xiang Khoang, δημιουργώντας εδώ και δεκαετίες ένα μυστήριο για τους επιστήμονες.

Οι πίθοι αυτοί χρονολογούνται γενικά από το 500 π.Χ. έως το 500 μ.Χ. και πολλοί από αυτούς είναι πραγματικά εντυπωσιακοί σε μέγεθος, καθώς ξεπερνούν το 1,20 μέτρο ύψος και φτάνουν ακόμη και τα 1,80 μέτρα σε πλάτος. Οι αρχαιολόγοι υποψιάζονταν εδώ και χρόνια ότι συνδέονταν με ταφικές πρακτικές, όμως έλειπαν τα καθαρά στοιχεία που θα εξηγούσαν πώς ακριβώς χρησιμοποιούνταν.

Το μυστικό που έκρυβε ο πέτρινος πίθος

Η πρόσφατη ανασκαφή ενός από τους μεγαλύτερους πίθους κοντά στην πόλη Phonsavan άλλαξε τα δεδομένα. Ερευνητική ομάδα κατάφερε να εξετάσει το εσωτερικό του και εντόπισε πυκνά συγκεντρωμένα ανθρώπινα λείψανα, που ανήκαν σε τουλάχιστον 37 διαφορετικά άτομα.

Η ραδιοχρονολόγηση έδειξε ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν ανήκαν όλοι στην ίδια περίοδο. Οι ζωές τους κάλυπταν ένα διάστημα περίπου 270 ετών, κάτι που δείχνει ότι ο πίθος δεν χρησιμοποιήθηκε μία φορά, αλλά πιθανότατα για πολλές γενιές. Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για περίπτωση δευτερογενούς ταφής, δηλαδή τα λείψανα τοποθετούνταν στον πίθο αφού πρώτα το σώμα είχε αποσυντεθεί αλλού.

Αυτό σημαίνει ότι οι μεγάλοι πέτρινοι πίθοι ίσως δεν ήταν ο αρχικός τάφος, αλλά ένα ενδιάμεσο ή τελετουργικό σημείο στη διαδρομή των νεκρών προς την τελική τους ανάπαυση. Η θεωρία αυτή μπορεί να εξηγήσει και γιατί ορισμένοι πίθοι στην περιοχή έχουν βρεθεί άδειοι.

Η ανακάλυψη αλλάζει και την εικόνα για τη χρονολόγηση της χρήσης τους. Αν και οι ίδιοι οι πίθοι θεωρούνταν πολύ αρχαιότεροι, τα λείψανα που βρέθηκαν στο συγκεκριμένο σημείο τοποθετούν τη χρήση του από τον 9ο έως τον 12ο αιώνα μ.Χ. Με άλλα λόγια, οι πέτρινοι πίθοι μπορεί να είχαν κατασκευαστεί και να στέκονταν στο τοπίο για αιώνες πριν χρησιμοποιηθούν ξανά σε μεταγενέστερες ταφικές πρακτικές.

Μαζί με τα οστά, οι αρχαιολόγοι βρήκαν και άλλα αντικείμενα, όπως θραύσματα κεραμικών, ένα μικρό κουδούνι, ένα σιδερένιο μαχαίρι και 20 γυάλινες χάντρες. Η ανάλυση των χαντρών έδειξε ότι είχαν κατασκευαστεί στη Νότια Ινδία και στη Μεσοποταμία, στοιχείο που δείχνει πως οι κοινότητες των υψιπέδων του Λάος είχαν επαφές ή εμπορικές συνδέσεις με πολύ μακρινές περιοχές.

Το εύρημα είναι σημαντικό και για έναν ακόμη λόγο. Η έρευνα στην Πεδιάδα των Πίθων είναι εξαιρετικά δύσκολη, επειδή στο Λάος παραμένουν ακόμη εκατομμύρια πυρομαχικά που δεν έχουν εκραγεί από τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ κατά τον πόλεμο του Βιετνάμ. Αυτό κάνει κάθε ανασκαφή πιο περίπλοκη και επικίνδυνη.

Οι επιστήμονες θεωρούν πλέον ότι οι πίθοι πιθανόν ανήκαν σε οικογένειες ή ευρύτερες συγγενικές ομάδες και χρησιμοποιούνταν για τελετουργίες προγόνων μέσα στον χρόνο. Αν αυτό επιβεβαιωθεί και σε άλλα σημεία, τότε η Πεδιάδα των Πίθων δεν ήταν απλώς ένα αρχαίο νεκροταφείο, αλλά ένα σύνθετο τελετουργικό τοπίο, όπου οι ζωντανοί επέστρεφαν ξανά και ξανά για να τιμήσουν τους νεκρούς τους.