Πάνω από 300.000 απολύσεις το πρώτο τρίμηνο του 2026 στις ΗΠΑ λόγω επέλασης της τεχνητής νοημοσύνης

Η εικόνα που διαμορφώνεται στην αμερικανική αγορά εργασίας τους πρώτους μήνες του έτους προκαλεί έντονο προβληματισμό. Κι αυτό γιατί μέσα σε μόλις ένα τρίμηνο, οι απολύσεις σε μεγάλες κυρίως αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν ήδη ξεπεράσει τις 300.000 (για την ακρίβεια 300.749), ένα μέγεθος που παραπέμπει σε περιόδους βαθιάς αναταραχής και γεννά εύλογα ερωτήματα για τα αίτια πίσω από αυτή τη ραγδαία συρρίκνωση προσωπικού.

Η τάση αυτή δεν περιορίζεται σε έναν συγκεκριμένο κλάδο. Από τεχνολογικούς κολοσσούς μέχρι χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις κάθε μεγέθους προχωρούν σε περικοπές θέσεων εργασίας, σε μια κλίμακα που σπάνια έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια. Μάλιστα, η ένταση και η διάρκεια του φαινομένου δημιουργούν ανησυχία, ιδιαίτερα καθώς η τάση συνεχίζεται.

Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας «The New York Times», η συντριπτική πλειοψηφία των παραπάνω απολύσεων οφείλεται στην επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης. Πολλές επιχειρήσεις αναγνωρίζουν ανοιχτά ότι η υιοθέτηση προηγμένων ψηφιακών εργαλείων οδηγεί είτε σε άμεση αντικατάσταση εργαζομένων είτε σε στρατηγικές αναδιάρθρωσης που περιορίζουν την ανάγκη για ανθρώπινο δυναμικό. Η δε μετατόπιση επενδύσεων προς την αυτοματοποίηση και η προσπάθεια εξοικονόμησης κόστους εντείνουν το φαινόμενο, δημιουργώντας ένα νέο τοπίο στην αγορά εργασίας.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι εμφανίζονται οι εργαζόμενοι στους τομείς της τεχνολογίας, οι οποίοι μέχρι πρότινος θεωρούνταν οι πλέον ασφαλείς επαγγελματικά. Ενδεικτικά, έρευνες δείχνουν ότι σε κλάδους όπως η ανάπτυξη λογισμικού, η απασχόληση των νέων έχει υποχωρήσει αισθητά περισσότερο σε σχέση με άλλους τομείς. Η ανατροπή αυτή αναδεικνύει το παράδοξο της εποχής: επαγγέλματα που θεωρούνταν «του μέλλοντος» επηρεάζονται πλέον άμεσα από την ίδια την τεχνολογία που τα ανέδειξε.

Ταυτόχρονα, τα στοιχεία για τους νέους πτυχιούχους είναι ενδεικτικά της πίεσης που ασκείται. Η ανεργία στις ηλικίες 22 έως 27 ετών καταγράφει άνοδο, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό όσων εργάζονται απασχολείται σε θέσεις που δεν απαιτούν πανεπιστημιακό τίτλο. Πρόκειται για μια εξέλιξη που υποδηλώνει υποαπασχόληση και αδυναμία απορρόφησης υψηλά καταρτισμένου εργατικού δυναμικού σε αντίστοιχες θέσεις.

Παράλληλες μελέτες επιβεβαιώνουν την ίδια τάση: στους κλάδους που επηρεάζονται περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη, οι απολύσεις αυξάνονται, ενώ οι νέες προσλήψεις μειώνονται. Αντίθετα, σε επαγγέλματα με μικρότερη έκθεση στις νέες τεχνολογίες, η πτώση της απασχόλησης είναι σαφώς ηπιότερη. Συνολικά, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας παραμένει υποτονική και δεν έχει επιστρέψει στα επίπεδα πριν από την πανδημία.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η μεταβολή αυτή δεν αποτελεί αποκλειστικά πρόσφατο φαινόμενο. Σύμφωνα με ορισμένες αναλύσεις, η επιβράδυνση στις προσλήψεις και η αύξηση των απολύσεων σε συγκεκριμένους κλάδους είχαν ξεκινήσει πριν ακόμη η τεχνητή νοημοσύνη γίνει ευρέως γνωστή στο κοινό μέσω δημοφιλών εφαρμογών. Ωστόσο, η ταχεία εξάπλωσή της φαίνεται να επιτάχυνε δραματικά τις εξελίξεις.

Οι προβλέψεις για το μέλλον ενισχύουν το κλίμα αβεβαιότητας, επισημαίνουν οι «New York Times». Στελέχη της βιομηχανίας τεχνολογίας εκτιμούν ότι μέσα στα επόμενα χρόνια ένα σημαντικό ποσοστό θέσεων γραφείου ενδέχεται να καταργηθεί ή να αυτοματοποιηθεί πλήρως. Την ίδια στιγμή, ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις δηλώνουν ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο να αντικαταστήσουν νεοπροσλαμβανόμενους εργαζομένους με λύσεις τεχνητής νοημοσύνης. Η ανησυχία αποτυπώνεται όμως και στην κοινή γνώμη. Μεγάλο ποσοστό πολιτών εκτιμά ότι οι επαγγελματικές ευκαιρίες θα περιοριστούν τα επόμενα χρόνια, ενώ τα διαθέσιμα στοιχεία από πλατφόρμες εύρεσης εργασίας δείχνουν αισθητή μείωση των αγγελιών σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι σαφές: η αγορά εργασίας εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιάς μετάβασης. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική πρόκληση, αλλά μια παρούσα πραγματικότητα που ήδη επηρεάζει εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι κατά πόσο οι οικονομίες και οι κοινωνίες θα προλάβουν να προσαρμοστούν εγκαίρως σε αυτή τη νέα συνθήκη. Όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.