Όταν οι επιστήμονες πρότειναν να ρίξουν 213 πυρηνικές βόμβες στη Σαχάρα για να δημιουργηθεί... τεχνητή θάλασσα!

Ένα από τα πιο παράτολμα σχέδια του 20ού αιώνα ήθελε να μετατρέψει ένα κομμάτι της Σαχάρας σε τεχνητή θάλασσα, με τη βοήθεια 213 πυρηνικών εκρήξεων.

Στην καρδιά της Σαχάρας υπάρχει ένα σημείο που για δεκαετίες τριγύριζε στο μυαλό μηχανικών, γεωγράφων και κυβερνήσεων. Το Βύθισμα Κατάρα είναι μια τεράστια φυσική λεκάνη στη βορειοδυτική Αίγυπτο, που βρίσκεται έως 133 μέτρα κάτω από τη στάθμη της θάλασσας και απέχει μόλις 55 χιλιόμετρα από τη Μεσόγειο. Αυτός ο γεωγραφικός συνδυασμός έκανε πολλούς να πιστέψουν ότι η έρημος μπορούσε να γεμίσει με νερό και να μετατραπεί σε μια τεράστια τεχνητή λίμνη.

Το πιο ακραίο σχέδιο ήρθε από τον Γερμανό μηχανικό Φρίντριχ Μπάσλερ, ο οποίος από το 1964 έως το 1973 πρότεινε να ανοιχτεί ένα κανάλι από τη Μεσόγειο προς το Βύθισμα Κατάρα. Μόνο που, για να γίνει πιο γρήγορα η εκσκαφή, δεν μιλούσε για απλά μηχανήματα. Πρότεινε να χρησιμοποιηθούν 213 πυρηνικές βόμβες, η καθεμία με ισχύ περίπου εκατό φορές μεγαλύτερη από τη βόμβα της Χιροσίμα.

Η τεχνητή θάλασσα που θα έδινε ρεύμα

Η ιδέα δεν είχε ως στόχο την καταστροφή, αλλά την παραγωγή ενέργειας. Το νερό της Μεσογείου θα έμπαινε μόνο του προς το εσωτερικό της ερήμου, λόγω της υψομετρικής διαφοράς. Καθώς η περιοχή είναι εξαιρετικά ζεστή και ξηρή, το νερό θα εξατμιζόταν συνεχώς, αφήνοντας χώρο για νέο θαλασσινό νερό να εισέρχεται μέσα από το κανάλι.

Αυτή η συνεχής ροή θα περνούσε από τουρμπίνες και θα παρήγαγε ηλεκτρική ενέργεια. Το σχέδιο υπολόγιζε ισχύ που θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 5.800 μεγαβάτ, ξεπερνώντας το μεγάλο φράγμα του Ασουάν. Με απλά λόγια, η έρημος θα γινόταν ένα είδος φυσικού εργοστασίου ενέργειας, τροφοδοτούμενο από τη βαρύτητα, τη θάλασσα και την εξάτμιση.

 

Το πρόβλημα ήταν ο τρόπος. Σήμερα η ιδέα να ανοίξει κανάλι με πυρηνικές βόμβες ακούγεται σχεδόν αδιανόητη, όμως τη δεκαετία του ’60 τέτοιες προτάσεις εξετάζονταν σοβαρά. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Σοβιετική Ένωση είχαν πειραματιστεί με τις λεγόμενες «ειρηνικές πυρηνικές εκρήξεις» για μεγάλα έργα.

Η Αίγυπτος, τελικά, απέρριψε το σχέδιο. Ο κίνδυνος ραδιενέργειας, οι πιθανές σεισμικές επιπτώσεις και τα εκρηκτικά κατάλοιπα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην περιοχή έκαναν το κόστος υπερβολικά μεγάλο. Η ιδέα, όμως, δεν εξαφανίστηκε εντελώς. Τα τελευταία χρόνια το Βύθισμα Κατάρα επανήλθε ως πιθανό πεδίο καθαρής ενέργειας, αυτή τη φορά χωρίς πυρηνικές εκρήξεις, αλλά με πιο σύγχρονες λύσεις όπως αιολικά, φωτοβολταϊκά και αφαλάτωση.

Η ειρωνεία είναι ότι η Σαχάρα δεν ήταν πάντα έρημος. Πριν από χιλιάδες χρόνια είχε βροχές, λίμνες, ποτάμια και ζώα όπως ελέφαντες και ιπποπόταμους. Το εν λόγω σχέδιο, λοιπόν, ήθελε απλώς να επισπεύσει με μηχανική αυτό που κάποτε είχε κάνει η φύση. Μόνο που το «εργαλείο» που διάλεξε η εποχή ήταν ολίγον τι... υπερβολικό.