Όσοι παρακολουθούν τις ζωές των άλλων στα social media αλλά δεν ανεβάζουν τίποτα, έχουν αυτά τα 7 χαρακτηριστικά

Bλέπουν stories, κάνουν like και ενημερώνονται για κάθε ανάρτηση - αλλά σπάνια ή και καθόλου, μοιράζονται κάτι από τη δική τους τη ζωή στα social media.

Τα social media, για εκατομμύρια κόσμο, αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ζωής τους - είτε για επαγγελματικούς σκοπούς είτε για προσωπική χρήση. Οι ψυχολόγοι έχουν, πολλές φορές, πραγματοποιήσει έρευνες σχετικά με την επίδρασή τους στην ψυχική υγεία, καθώς και στους ίδιους τους χρήστες. Τώρα, ασχολήθηκαν με μια πολύ συγκεκριμένη κατηγορία: τους αόρατους παρατηρητές.

Πρόκειται για τους χρήστες που παρακολουθούν συστηματικά τη ζωή των άλλων - βλέπουν stories, κάνουν like και ενημερώνονται για κάθε ανάρτηση - αλλά σπάνια ή και καθόλου, μοιράζονται κάτι από τη δική τους τη ζωή. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι απλώς θέμα ιδιωτικότητας. Σύμφωνα με έρευνες, πίσω από αυτή τη συμπεριφορά κρύβονται κάποια πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας, συναισθημάτων αλλά και του τρόπου που αντιδρά ο εγκέφαλός τους στα social media.

Είναι εσωστρεφείς

Η εσωστρέφεια αποτελεί έναν από τους πιο προφανείς παράγοντες, όμως η ερμηνεία της δεν είναι απλή. Η Τζένιφερ Γκόλντμπεκ, καθηγήτρια Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο του Maryland, επισημαίνει ότι τα άτομα που είναι πιο παθητικά στα social media ενδέχεται να είναι περισσότερο εσωστρεφή ή να διαθέτουν χαμηλότερη αυτοεκτίμηση. Η εσωστρέφεια, ωστόσο, δεν σημαίνει αδιαφορία για τους άλλους. Επί της ουσίας, τα άτομα αυτά παρακολουθούν, αναλύουν και μαθαίνουν χωρίς να αισθάνονται την ανάγκη να εκτεθούν δημόσια. Τα social media λειτουργούν για αυτούς ως κλειδαρότρυπα από όπου βλέπουν τι κάνουν οι άλλοι, χωρίς να χρειάζεται να συμμετέχουν.

Έχουν υψηλότερα επίπεδα νευρωτισμού

Μία ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Current Psychology έδειξε ότι άτομα που αγχώνονται πιο εύκολα, είναι πιο συναισθηματικά ευαίσθητα και δυσκολεύονται να διαχειριστούν την πίεση, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να χρησιμοποιούν τα social media με τρόπο που τους επηρεάζει αρνητικά. Στην ψυχολογία αυτό το χαρακτηριστικό λέγεται «νευρωτισμός». Δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει πρόβλημα, αλλά ότι βιώνει πιο έντονα το άγχος, την ανασφάλεια και τον φόβο κριτικής. Για αυτούς τους ανθρώπους, το να παρακολουθούν απλώς τις ζωές των άλλων -χωρίς να δημοσιεύουν οι ίδιοι- λειτουργεί σαν ασπίδα προστασίας. Αποφεύγουν το ρίσκο της έκθεσης, τα αρνητικά σχόλια ή την αίσθηση απόρριψης.

Δεν συνδέονται συναισθηματικά

Η Γκουέντολυν Σέιντμαν, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Michigan State University, διαπίστωσε ότι άνθρωποι που δυσκολεύονται να έρθουν πολύ κοντά συναισθηματικά με άλλους, τείνουν να προτιμούν να ακολουθούν και να σχολιάζουν διασημότητες στα social media. Κι αυτό γιατί εκεί δεν υπάρχει πραγματική πιθανότητα για βαθιά σχέση. Δεν υπάρχει συναισθηματική έκθεση, ούτε κίνδυνος απόρριψης. Με άλλα λόγια, παρακολουθούν και «νιώθουν» μια μορφή σύνδεσης, αλλά χωρίς να χρειάζεται να ανοιχτούν ή να ρισκάρουν να πληγωθούν.

Νιώθουν έντονη μοναξιά

Σύμφωνα με έρευνα του Baylor University, τόσο η παθητική όσο και η ενεργή χρήση των social media συνδέονται, μακροπρόθεσμα, με αυξημένα επίπεδα μοναξιάς. Η παρακολούθηση της ζωής των άλλων ενδέχεται αρχικά να δημιουργεί μια αίσθηση σύνδεσης. Ωστόσο, η απουσία ενεργής συμμετοχής μπορεί τελικά να ενισχύει το αίσθημα απομόνωσης, καθώς το άτομο παραμένει θεατής.

Είναι ιδιαίτερα αναλυτικοί

Τα άτομα αυτά συχνά γίνονται ιδιαίτερα αναλυτικοί. Παρατηρούν λεπτομέρειες, αναγνωρίζουν μοτίβα συμπεριφοράς και «διαβάζουν» τα συμφραζόμενα πίσω από κάθε ανάρτηση. Απαλλαγμένοι από την ανάγκη να παράγουν περιεχόμενο, αφιερώνουν περισσότερη ενέργεια στην κατανόηση και επεξεργασία της κοινωνικής πληροφορίας.

Θέλουν να έχουν τον έλεγχο

Η ψυχολόγος Νταβια Σιλς εξηγεί ότι σήμερα στα social media δεν είμαστε απλοί θεατές, μπορούμε να ανεβάζουμε, να σχολιάζουμε και ουσιαστικά να εκθέτουμε τη ζωή μας. Είναι μια ενεργή διαδικασία. Όμως όσοι επιλέγουν να μη δημοσιεύουν τίποτα κρατούν τον απόλυτο έλεγχο της εικόνας τους. Δεν δίνουν αφορμές για σχόλια, δεν ρισκάρουν παρεξηγήσεις, δεν αφήνουν ψηφιακά «ίχνη» που ίσως τους φέρουν σε δύσκολη θέση αργότερα. Με λίγα λόγια, προστατεύουν τη δημόσια εικόνα τους επιλέγοντας να μην έχουν ουσιαστικά καμία.

Εμφανίζουν ναρκισσιστικές τάσεις

Ο Κιθ Κάμπελ, ψυχολόγος στο University of Georgia επισημαίνει πως τα social media αποτελούν πρόσφορο έδαφος για εγωκεντρικές συμπεριφορές. Σε κάποιες περιπτώσεις, λοιπόν, η σιωπή δεν σημαίνει ταπεινότητα. Μπορεί να σημαίνει το αντίθετο: ότι κάποιος φοβάται πως τίποτα από όσα θα δημοσιεύσει δεν είναι αρκετά καλό. Έτσι προτιμά να μη μοιραστεί τίποτα, παρά να εκτεθεί με κάτι που θεωρεί ατελές.