Ο λόξιγκας αποτελεί μια ακούσια κινητική διαταραχή του διαφράγματος, η οποία εκδηλώνεται με επαναλαμβανόμενες, αιφνίδιες συσπάσεις του μυός και συνοδεύεται από απότομο κλείσιμο της γλωττίδας.
Το φαινόμενο αυτό οδηγεί στον χαρακτηριστικό δυσάρεστο ήχο που όλοι γνωρίζουμε. Το διάφραγμα είναι ένας ισχυρός μυς που χωρίζει τη θωρακική από την κοιλιακή κοιλότητα και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία της αναπνοής. Ο νευρικός έλεγχος του διαφράγματος επιτυγχάνεται κυρίως μέσω του φρενικού νεύρου και του πνευμονογαστρικού νεύρου.
Ιστορικά, ο λόξιγκας περιεγράφηκε ήδη από την αρχαιότητα. Ο Ιπποκράτης ήταν από τους πρώτους που κατέγραψαν αναλυτικά το φαινόμενο, συσχετίζοντάς το με παθολογικές καταστάσεις του ήπατος και της κοιλίας. Στη σύγχρονη ιατρική, ο λόξιγκας αναγνωρίζεται ως αποτέλεσμα διαταραχής του αντανακλαστικού τόξου του διαφράγματος.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο λόξιγκας είναι παροδικός και διαρκεί λίγα λεπτά. Όταν όμως επιμένει για περισσότερο από 48 ώρες, χαρακτηρίζεται ως επίμονος, ενώ αν ξεπεράσει τον ένα μήνα ορίζεται ως χρόνιος. Ο επίμονος και ο χρόνιος λόξιγκας δεν αποτελούν απλώς ενόχληση, αλλά δύνανται να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, προκαλώντας αϋπνία, κόπωση, δυσκολία στη σίτιση, άγχος και καταθλιπτικά συμπτώματα. Η παρατεταμένη παρουσία λόξιγκα μπορεί από μόνη της να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως καρδιακές αρρυθμίες, επιδείνωση γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, διαταραχές ύπνου, χρόνια κόπωση και ψυχιατρικές εκδηλώσεις.
Ο παροδικός ήπιος λόξιγκας συνήθως αποτελεί καλοήθη κατάσταση και πυροδοτείται από παράγοντες που προκαλούν αντιδραστικό ερεθισμό του διαφράγματος ή των νεύρων που το νευρώνουν. Συχνά αίτια περιλαμβάνουν τη γαστρική διάταση, η οποία προκαλείται από την κατανάλωση ανθρακούχων αναψυκτικών ή βαρέων γευμάτων, τις απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας (όπως η εναλλαγή κρύου και ζεστού), την κατανάλωση αλκοόλ, καθώς και έντονους συγκινησιακούς ή ψυχολογικούς παράγοντες, όπως το άγχος και η συναισθηματική φόρτιση. Για την αντιμετώπιση του απλού μη παθολογικού λόξιγκα, τα απλά μη φαρμακευτικά μέτρα, όπως η διακοπή φαγητού και ποτού, η συγκράτηση της αναπνοής για λίγα δευτερόλεπτα, , η πρόκληση ρεψίματος, η έκθεση σε καθαρό αέρα, η έλξη της γλώσσας, καθώς και η κάμψη των γονάτων προς τον θώρακα κατά τη δυνατή εκπνοή συνήθως επαρκούν. Οι τεχνικές αυτές στοχεύουν στη διακοπή του αντανακλαστικού τόξου του λόξιγκα και μπορούν να επαναληφθούν μετά από σύντομη ανάπαυση. Ωστόσο, όταν ο λόξιγκας είναι έντονος, παρατεταμένος ή υποτροπιάζων, απαιτείται πάντοτε διεξοδική ιατρική διερεύνηση, καθώς μπορεί να υποκρύπτει σοβαρά οργανικά νοσήματα.
Πολλά παθολογικά αίτια λόξιγκα σχετίζονται με το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, όγκοι εγκεφάλου, φλεγμονές ή τραυματισμοί. Άλλα αίτια αφορούν μεταβολικές διαταραχές, όπως η ουραιμία, οι ηλεκτρολυτικές ανισορροπίες και η αναπνευστική ανεπάρκεια. Επιπλέον, νοσήματα που ερεθίζουν το φρενικό ή το πνευμονογαστρικό νεύρο, όπως νεοπλάσματα, διογκωμένοι λεμφαδένες, υποφρενικά αποστήματα, ηπατίτιδα, χολοκυστίτιδα, γαστρικά ή παγκρεατικά νεοπλάσματα και καρδιακές παθήσεις, έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση χρόνιου λόξιγκα. Τα οργανικά υποκείμενα αίτια παρατηρούνται συχνότερα σε άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες. Ο μετεγχειρητικός λόξιγκας παρατηρείται συχνά μετά από χειρουργικές επεμβάσεις, ιδιαίτερα σε κοιλιά και θώρακα.
Η εκτίμηση ασθενούς με επίμονο λόξιγκα επιβάλλει ειδικό εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο, με στόχο την ανεύρεση του υποκείμενου αιτίου.
Η θεραπευτική αντιμετώπιση του λόξιγκα περιλαμβάνει αφενός τη χορήγηση ειδικών φαρμακευτικών σκευασμάτων, όπως κεντρικά δρώντα μυοχαλαρωτικά ή φάρμακα που επηρεάζουν τη νευρική αγωγιμότητα και αφετέρου τη στοχευμένη θεραπεία του υποκείμενου νοσήματος.
Παράλληλα, η τροποποίηση καθημερινών συνηθειών είναι σημαντική για την πρόληψη.
Η αποφυγή παράλειψης γευμάτων, η αργή και σωστή μάσηση της τροφής, η αποχή από ύπνο αμέσως μετά το φαγητό, ο περιορισμός του αλκοόλ και των ανθρακούχων ποτών, η αποφυγή καπνίσματος και απότομων θερμικών μεταβολών μπορούν να μειώσουν σημαντικά την εμφάνιση επεισοδίων λόξιγκα.
Συμπερασματικά, ο λόξιγκας, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αθώος, δεν πρέπει να υποτιμάται όταν επιμένει, καθώς μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής υποκείμενης παθολογίας και να απαιτεί εξατομικευμένη ιατρική παρέμβαση.
Ιστορικά, ο λόξιγκας περιεγράφηκε ήδη από την αρχαιότητα. Ο Ιπποκράτης ήταν από τους πρώτους που κατέγραψαν αναλυτικά το φαινόμενο, συσχετίζοντάς το με παθολογικές καταστάσεις του ήπατος και της κοιλίας. Στη σύγχρονη ιατρική, ο λόξιγκας αναγνωρίζεται ως αποτέλεσμα διαταραχής του αντανακλαστικού τόξου του διαφράγματος.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο λόξιγκας είναι παροδικός και διαρκεί λίγα λεπτά. Όταν όμως επιμένει για περισσότερο από 48 ώρες, χαρακτηρίζεται ως επίμονος, ενώ αν ξεπεράσει τον ένα μήνα ορίζεται ως χρόνιος. Ο επίμονος και ο χρόνιος λόξιγκας δεν αποτελούν απλώς ενόχληση, αλλά δύνανται να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, προκαλώντας αϋπνία, κόπωση, δυσκολία στη σίτιση, άγχος και καταθλιπτικά συμπτώματα. Η παρατεταμένη παρουσία λόξιγκα μπορεί από μόνη της να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως καρδιακές αρρυθμίες, επιδείνωση γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, διαταραχές ύπνου, χρόνια κόπωση και ψυχιατρικές εκδηλώσεις.
Ο παροδικός ήπιος λόξιγκας συνήθως αποτελεί καλοήθη κατάσταση και πυροδοτείται από παράγοντες που προκαλούν αντιδραστικό ερεθισμό του διαφράγματος ή των νεύρων που το νευρώνουν. Συχνά αίτια περιλαμβάνουν τη γαστρική διάταση, η οποία προκαλείται από την κατανάλωση ανθρακούχων αναψυκτικών ή βαρέων γευμάτων, τις απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας (όπως η εναλλαγή κρύου και ζεστού), την κατανάλωση αλκοόλ, καθώς και έντονους συγκινησιακούς ή ψυχολογικούς παράγοντες, όπως το άγχος και η συναισθηματική φόρτιση. Για την αντιμετώπιση του απλού μη παθολογικού λόξιγκα, τα απλά μη φαρμακευτικά μέτρα, όπως η διακοπή φαγητού και ποτού, η συγκράτηση της αναπνοής για λίγα δευτερόλεπτα, , η πρόκληση ρεψίματος, η έκθεση σε καθαρό αέρα, η έλξη της γλώσσας, καθώς και η κάμψη των γονάτων προς τον θώρακα κατά τη δυνατή εκπνοή συνήθως επαρκούν. Οι τεχνικές αυτές στοχεύουν στη διακοπή του αντανακλαστικού τόξου του λόξιγκα και μπορούν να επαναληφθούν μετά από σύντομη ανάπαυση. Ωστόσο, όταν ο λόξιγκας είναι έντονος, παρατεταμένος ή υποτροπιάζων, απαιτείται πάντοτε διεξοδική ιατρική διερεύνηση, καθώς μπορεί να υποκρύπτει σοβαρά οργανικά νοσήματα.
Πολλά παθολογικά αίτια λόξιγκα σχετίζονται με το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, όγκοι εγκεφάλου, φλεγμονές ή τραυματισμοί. Άλλα αίτια αφορούν μεταβολικές διαταραχές, όπως η ουραιμία, οι ηλεκτρολυτικές ανισορροπίες και η αναπνευστική ανεπάρκεια. Επιπλέον, νοσήματα που ερεθίζουν το φρενικό ή το πνευμονογαστρικό νεύρο, όπως νεοπλάσματα, διογκωμένοι λεμφαδένες, υποφρενικά αποστήματα, ηπατίτιδα, χολοκυστίτιδα, γαστρικά ή παγκρεατικά νεοπλάσματα και καρδιακές παθήσεις, έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση χρόνιου λόξιγκα. Τα οργανικά υποκείμενα αίτια παρατηρούνται συχνότερα σε άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες. Ο μετεγχειρητικός λόξιγκας παρατηρείται συχνά μετά από χειρουργικές επεμβάσεις, ιδιαίτερα σε κοιλιά και θώρακα.
Η εκτίμηση ασθενούς με επίμονο λόξιγκα επιβάλλει ειδικό εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο, με στόχο την ανεύρεση του υποκείμενου αιτίου.
Η θεραπευτική αντιμετώπιση του λόξιγκα περιλαμβάνει αφενός τη χορήγηση ειδικών φαρμακευτικών σκευασμάτων, όπως κεντρικά δρώντα μυοχαλαρωτικά ή φάρμακα που επηρεάζουν τη νευρική αγωγιμότητα και αφετέρου τη στοχευμένη θεραπεία του υποκείμενου νοσήματος.
Παράλληλα, η τροποποίηση καθημερινών συνηθειών είναι σημαντική για την πρόληψη.
Η αποφυγή παράλειψης γευμάτων, η αργή και σωστή μάσηση της τροφής, η αποχή από ύπνο αμέσως μετά το φαγητό, ο περιορισμός του αλκοόλ και των ανθρακούχων ποτών, η αποφυγή καπνίσματος και απότομων θερμικών μεταβολών μπορούν να μειώσουν σημαντικά την εμφάνιση επεισοδίων λόξιγκα.
Συμπερασματικά, ο λόξιγκας, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αθώος, δεν πρέπει να υποτιμάται όταν επιμένει, καθώς μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής υποκείμενης παθολογίας και να απαιτεί εξατομικευμένη ιατρική παρέμβαση.
Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά, Αθήνα
Έκτακτα-νοσοκομειακά περιστατικά
24ωρη γραμματεία: 2106252770 και 6945575287
Facebook https://www.facebook.com/pages/Aναστασία-Μοσχοβάκη-Ιατρός-Ειδική-Παθολόγος
Twitter http://twitter.com/amoschovaki
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ