Τον κράτησαν ζωντανό χωρίς πνεύμονες: Η ιατρική λύση που αψηφά τα όρια

Γιατροί στις ΗΠΑ χρησιμοποίησαν πρωτοποριακό σύστημα «τεχνητών πνευμόνων» για να κρατήσουν ασθενή στη ζωή επί δύο ημέρες, έως ότου βρεθεί μόσχευμα.

Για δύο κρίσιμες ημέρες, γιατροί κατάφεραν να κρατήσουν έναν βαριά ασθενή στη ζωή χρησιμοποιώντας ένα πρωτοποριακό σύστημα «τεχνητών πνευμόνων», ανοίγοντας νέες προοπτικές για ασθενείς που περιμένουν μεταμόσχευση και δεν μπορούν να επιβιώσουν με τα υπάρχοντα μέσα υποστήριξης.

Το περιστατικό σημειώθηκε το 2023 στο Northwestern Memorial Hospital, όταν ο θωρακοχειρουργός Ankit Bharat κλήθηκε να παρακολουθεί έναν 33χρονο άνδρα με σοβαρή γρίπη, του οποίου η κατάσταση επιδεινωνόταν ραγδαία. Ο ασθενής είχε προσβληθεί από δευτερογενή λοίμωξη με Pseudomonas -ένα από τα πιο επικίνδυνα νοσοκομειακά μικρόβια- ενώ οι πνεύμονές του είχαν γεμίσει υγρό και πύον. Ταυτόχρονα, παρουσίαζε νεφρική ανεπάρκεια και η καρδιά του μόλις που λειτουργούσε.

«Πέθαινε μπροστά μας»

Παρά τη σύνδεσή του με σύστημα εξωσωματικής οξυγόνωσης (ECMO), η κατάσταση δεν μπορούσε να σταθεροποιηθεί. Το ECMO, όπως εξηγεί ο ίδιος, δεν μπορεί να υποστηρίξει έναν οργανισμό όταν οι πνεύμονες έχουν ουσιαστικά καταρρεύσει. Και ενώ ο ασθενής χρειαζόταν άμεσα διπλή μεταμόσχευση πνεύμονα, ήταν υπερβολικά ασταθής για να μπει στο χειρουργείο.

Όταν η καρδιά του ασθενούς σταμάτησε και επανήλθε οριακά, η ιατρική ομάδα πήρε μια απόφαση χωρίς προηγούμενο. Σχεδίασαν και εφάρμοσαν ένα αυτοσχέδιο σύστημα «τεχνητών πνευμόνων», το οποίο παρέκαμπτε πλήρως το φυσικό όργανο. Το σύστημα αντλούσε αίμα από τη δεξιά πλευρά της καρδιάς, το οξυγόνωνε έξω από το σώμα και το επανέφερε στην αριστερή πλευρά, επιτρέποντας την κυκλοφορία του σε όλο το σώμα.

Ο Bharat παρομοιάζει τη διαδικασία με την κατασκευή μιας γέφυρας σε έναν αυτοκινητόδρομο που καταλήγει σε αδιέξοδο. «Χωρίς πνεύμονες, η ροή σταματά. Εμείς δημιουργήσαμε μια παράκαμψη», εξηγεί. Για να αποφευχθεί η συμφόρηση στο σύστημα, οι γιατροί κατασκεύασαν και μια επιπλέον «έξοδο», ώστε το αίμα να επιστρέφει ομαλά στη δεξιά πλευρά της καρδιάς.

Το σύστημα λειτούργησε για 48 ώρες - χρόνος κρίσιμος ώστε ο οργανισμός του ασθενούς να αρχίσει να ανακάμπτει από τη λοίμωξη. «Ήταν σαν να λύθηκε ξαφνικά ένα σκοτεινό ξόρκι», λέει ο Bharat. «Όλα άρχισαν να βελτιώνονται».

Ο ασθενής μπήκε στη λίστα μεταμόσχευσης και μέσα σε λίγες ώρες βρέθηκε κατάλληλος δότης. Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε επιτυχώς και, έπειτα από εβδομάδες νοσηλείας, ο άνδρας πήρε εξιτήριο. Σήμερα, περισσότερο από δύο χρόνια αργότερα, «είναι σε εξαιρετική κατάσταση», σύμφωνα με τον γιατρό του.

Αν και παρόμοιες ιδέες έχουν εφαρμοστεί πειραματικά στο παρελθόν, ειδικοί επισημαίνουν ότι η προσέγγιση του Bharat προσφέρει μια ουσιαστικά νέα λύση σε ένα διαχρονικό πρόβλημα της εντατικής φροντίδας. Η μέθοδος περιγράφεται σε πρόσφατη δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό Med.

Ο ίδιος ελπίζει ότι το σύστημα θα λειτουργήσει ως «ύστατη επιλογή» για νοσοκομεία σε όλο τον κόσμο. «Έχουμε εξηγήσει αναλυτικά πώς μπορεί να αναπαραχθεί. Δεν είναι κάτι ιδιόκτητο», σημειώνει. «Αν καταφέρουμε να σωθεί έστω και μία επιπλέον ζωή, τότε άξιζε όλη η προσπάθεια».