Γιατί στα τρένα δεν υπάρχουν ζώνες ασφαλείας: Η εξήγηση που λίγοι γνωρίζουν

Το ερώτημα επανέρχεται σχεδόν αυτόματα κάθε φορά που ένα σιδηροδρομικό δυστύχημα συγκλονίζει την κοινή γνώμη. Γιατί στα τρένα δεν υπάρχουν ζώνες ασφαλείας; Σε αυτοκίνητα, αεροπλάνα και λεωφορεία θεωρούνται αυτονόητες. Στο τρένο όχι. Και αυτό δεν οφείλεται σε αμέλεια, αλλά σε εντελώς διαφορετική φιλοσοφία ασφάλειας.

Η ασφάλεια στον σιδηρόδρομο βασίζεται κυρίως στην παθητική προστασία. Δηλαδή στον σχεδιασμό του ίδιου του οχήματος ώστε να απορροφά και να διαχέει την ενέργεια μιας σύγκρουσης χωρίς απότομες επιβραδύνσεις. Τα τρένα είναι πολύ βαρύτερα από τα οδικά μέσα, κινούνται σε ελεγχόμενη τροχιά και είναι κατασκευασμένα για να επιβραδύνουν προοδευτικά, όχι απότομα.

Γιατί η ζώνη μπορεί να γίνει επικίνδυνη

Σε αντίθεση με το αυτοκίνητο, όπου η ζώνη αποτρέπει την εκτόξευση του σώματος, στο τρένο η μηχανική της σύγκρουσης είναι διαφορετική. Η απότομη συγκράτηση της λεκάνης με ταυτόχρονη κίνηση του κορμού προς τα εμπρός, λόγω αδράνειας, μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς σε αυχένα, θώρακα και εσωτερικά όργανα. Με απλά λόγια, η ζώνη θα κρατούσε το σώμα εκεί που δεν πρέπει.

Οι μελέτες δείχνουν ότι σε σιδηροδρομικά ατυχήματα οι τραυματισμοί προκύπτουν συχνότερα από δευτερογενείς συγκρούσεις μέσα στο βαγόνι και όχι από εκτόξευση, όπως στα αυτοκίνητα. Για αυτό και ο σχεδιασμός επικεντρώνεται αλλού.

Πώς προστατεύεται ο επιβάτης στο τρένο

Τα καθίσματα είναι σταθερά αγκυρωμένα στο σασί και λειτουργούν ως εμπόδια απορρόφησης ενέργειας. Η διάταξή τους, η απόσταση μεταξύ τους και τα υλικά κατασκευής τους έχουν μελετηθεί ώστε να μειώνουν την ταχύτητα πρόσκρουσης του σώματος σε περίπτωση σύγκρουσης.

Παράλληλα, οι εσωτερικοί χώροι είναι σχεδιασμένοι χωρίς αιχμηρά σημεία, με ελεγχόμενες ζώνες παραμόρφωσης και δομές που κατευθύνουν τις δυνάμεις μακριά από τους επιβάτες.

Ο κρίσιμος παράγοντας της εκκένωσης

Ένας ακόμη λόγος είναι η ανάγκη άμεσης εκκένωσης. Σε φωτιά, καπνό, διαρροή ή ανατροπή, ο χρόνος είναι καθοριστικός. Η ύπαρξη ζωνών, ειδικά σε γεμάτα βαγόνια, θα μπορούσε να παγιδεύσει ανθρώπους, να δημιουργήσει πανικό και να καθυστερήσει τη διαφυγή.

Συνοψίζοντας, στον σιδηρόδρομο, η ασφάλεια δεν βασίζεται στην ατομική πρόσδεση, αλλά στη συνολική συμπεριφορά του οχήματος. Και όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, σε αυτό το περιβάλλον η ζώνη δεν σώζει ζωές. Μπορεί να τις κοστίσει.