Ο ναύαρχος που θυσίασε 900 άνδρες για να σώσει τη νορβηγική βασιλική οικογένεια: Πώς αποκαλύφθηκε η ιστορία του

Πώς ένας Βρετανός ναύαρχος αναγκάστηκε να θυσιάσει 900 άνδρες για να σώσει τη νορβηγική βασιλική οικογένεια και παρ’ όλα αυτά συνέχισε να έχει μια επιτυχημένη καριέρα και να παρευρεθεί στη στέψη της βασίλισσας Ελισάβετ.

Στο φως ήρθε η ιστορία του Βρετανού ναυάρχου του Βασιλικού Ναυτικού που θυσίασε 900 άνδρες για να σώσει τη νορβηγική βασιλική οικογένεια.

Η συγκλονιστική αποστολή του σερ Τζον Κάνινγκχαμ με το καταδρομικό HMS Devonshire αποκαλύφθηκε μετά την πώληση σε δημοπρασία της εντυπωσιακής συλλογής των 22 μεταλλίων του έναντι 20.000 λιρών.

Η αποστολή του Τζον Κάνινγκχαμ και η θυσία

Ο κυβερνήτης ταξίδευε προς την Αγγλία τον Ιούνιο του 1940, έχοντας αναλάβει την αποστολή να εκκενώσει τον βασιλιά Χάακον Ζ΄ και άλλους VIP, καθώς η πατρίδα τους είχε δεχθεί εισβολή από τους Ναζί. Ωστόσο, τα γεγονότα πήραν απρόσμενη τροπή όταν ο σερ Τζον έλαβε σήμα κινδύνου από το αεροπλανοφόρο HMS Glorious, το οποίο είχε δεχθεί επίθεση από γερμανικό θωρηκτό.

Το Devonshire, που μετέφερε επίσης τα αποθέματα χρυσού της Νορβηγίας, βρισκόταν σε απόσταση μόλις 50 μιλίων από το Glorious και ήταν το μοναδικό πλοίο που έλαβε το SOS. Όμως ο σερ Τζον αναγκάστηκε να αγνοήσει το σήμα και να συνεχίσει το ταξίδι του, καθώς είχε αυστηρές εντολές να τηρήσει σιγή ασυρμάτου και να μεταφέρει με ασφάλεια τους Νορβηγούς VIP στην Αγγλία.

Παρότι 900 άνδρες εγκατέλειψαν το βυθιζόμενο Glorious, μόνο οι 40 επέζησαν. Οι επιζώντες περισυνελέγησαν δύο ημέρες αργότερα, στις 10 Ιουνίου 1940, από ένα νορβηγικό πλοίο που κατευθυνόταν προς τα Νησιά Φερόε, αφού είχαν επιβιβαστεί σε λαστιχένιες λέμβους.

Δεν γνώριζαν τίποτα για το ναυάγιο

Το Ναυαρχείο δεν γνώριζε τίποτα για το ναυάγιο μέχρι και 48 ώρες αργότερα, όταν το γεγονός μεταδόθηκε από το γερμανικό ραδιόφωνο. Η αποτυχία οργάνωσης επιχείρησης διάσωσης αποτέλεσε ντροπή για το Βασιλικό Ναυτικό και οδήγησε σε ερωτήσεις που τέθηκαν στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ο σερ Τζον είχε ελάχιστες επιλογές και ουσιαστικά ήταν υποχρεωμένος να καταστείλει το σήμα κινδύνου. Έδειξε πάντως το μήνυμα στον βασιλιά Χάακον, ο οποίος τον ρώτησε ποιες ήταν οι εντολές του. Ο σερ Τζον φέρεται να απάντησε: «Να σας μεταφέρω με ασφάλεια στην Αγγλία». Ο βασιλιάς σχολίασε αργότερα: «Κατάλαβα ότι αυτό δεν ήταν αρεστό στον ναύαρχο Κάνινγκχαμ».

Το περιστατικό δεν επηρέασε την καριέρα του ναυάρχου

Παρά την τραγωδία, το περιστατικό δεν επηρέασε την καριέρα του σερ Τζον. Το 1943 ανέλαβε τη διοίκηση όλων των συμμαχικών ναυτιλιακών δυνάμεων στη Μεσόγειο και επέβλεψε τις αμφίβιες επιχειρήσεις στο Άντζιο της Ιταλίας και στη Νότια Γαλλία. Το 1946 έγινε Πρώτος Ναύαρχος (First Sea Lord) και το 1948 προήχθη σε Ναύαρχο του Στόλου, πριν αποσυρθεί. Παρευρέθηκε επίσης, στη στέψη της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ το 1953.

Πώς ήρθε η ιστορία στην επιφάνεια

Η τραγική αυτή ιστορία ήρθε στο φως μετά την πώληση σε δημοπρασία της εντυπωσιακής συλλογής των 22 μεταλλίων του σερ Τζον έναντι 20.000 λιρών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το Τάγμα του Λουτρού και το Βασιλικό Βικτωριανό Τάγμα.

Τα μετάλλια προκάλεσαν πόλεμο προσφορών, με έναν Αμερικανό ιδιώτη συλλέκτη να πληρώνει ποσό υψηλότερο από την εκτιμώμενη τιμή των 12.000–16.000 λιρών. Πωλήθηκαν ως μέρος της εντυπωσιακής συλλογής μεταλλίων του εκλιπόντος Τζέιμς Ρισκ.

Ο Ρισκ ήταν Αμερικανός αξιωματικός του ναυτικού και νομισματολόγος, ο οποίος είχε προσκληθεί από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ να καταλογογραφήσει τα διάφορα παράσημα, διακρίσεις και μετάλλια της Βασιλικής Συλλογής, τα οποία είχαν διασκορπιστεί για λόγους ασφαλείας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η μεγάλη καριέρα του σερ Τζον

Ο σερ Τζον γεννήθηκε στη Βρετανική Γουιάνα το 1885 και κατατάχθηκε στο ναυτικό ως δόκιμος το 1900. Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπηρέτησε στο HMS Russell στη Μεσόγειο και επέζησε από τη βύθισή του από νάρκη τον Απρίλιο του 1916. Μετά τον πόλεμο υπηρέτησε στο άτυχο καταδρομικό μάχης HMS Hood ως πλοηγός της. Το 1924 προήχθη σε πλοίαρχο και υπηρέτησε στο επιτελείο του Βασιλικού Ναυτικού Κολλεγίου στο Γκρίνουιτς. Διετέλεσε ναυτικός υπασπιστής του βασιλιά Γεωργίου Ε΄ πριν προαχθεί σε υποναύαρχο.

Στην αρχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ο σερ Τζον είχε τη διοίκηση μοίρας καταδρομικών και στάλθηκε βόρεια για να υποστηρίξει τη νορβηγική εκστρατεία. Τη νύχτα της 1ης Μαΐου 1940 ηγήθηκε στόλου 15 πλοίων που εκκένωσε 5.700 συμμαχικά στρατεύματα από το Νάμσος, κοντά στο Τρόντχαϊμ, μετά τη γερμανική εισβολή. Λίγο μετά την αναχώρηση του Devonshire από το Τρόμσο, στις 8 Ιουνίου, το HMS Glorious δέχθηκε επίθεση. Τον Αύγουστο του 1941 ο γιος του, Ρίτσαρντ, υποπλοίαρχος του Βασιλικού Ναυτικού, σκοτώθηκε όταν το υποβρύχιο P33 βυθίστηκε στη Μεσόγειο. Ο σερ Τζον πέθανε σε ηλικία 77 ετών το 1962.

Ο Νίμροντ Ντιξ, αναπληρωτής πρόεδρος του οίκου δημοπρασιών Noonans στο Μέιφερ, δήλωσε: «Ο ναύαρχος του Στόλου σερ Τζον Χ. Ντ. Κάνινγκχαμ είχε μια μακρά και ποικίλη καριέρα στο ναυτικό. Ωστόσο, η περίοδος μετά την προαγωγή του, τον Αύγουστο του 1943, στον βαθμό του ναυάρχου και την ανάληψη της διοίκησης όλων των συμμαχικών πλοίων στη Μεσόγειο, τον έφερε στο επίκεντρο των καθοριστικών στιγμών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε αυτόν τον ρόλο, επέβλεψε τις αμφίβιες επιχειρήσεις στο Άντζιο της Ιταλίας και στη Νότια Γαλλία. Παρέμεινε στη Μεσόγειο μέχρι το τέλος του πολέμου».

Και πρόσθεσε: «Αυτή η μεγάλη ομάδα μεταλλίων αντανακλούσε το υψηλό αξίωμα που κατείχε και τη σημαντική υπηρεσία που προσέφερε κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Πωλήθηκαν ως μέρος περισσότερων από 200 lot από τη συλλογή του εκλιπόντος Τζέιμς C. Ρισκ, C.V.O., F.S.A.».