Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

Στην τελική ευθεία για τον Ερμή το διαστημικό σκάφος BepiColombo – Πρόκληση οι ακραίες συνθήκες και η ηλιακή ακτινοβολία


Έπειτα από ένα ταξίδι οκτώ ετών, στη διάρκεια του οποίου διένυσε σχεδόν 10 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα, το διαστημικό σκάφος BepiColombo ετοιμάζεται να φτάσει στον τελικό προορισμό του και να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ερμή.

Το σκάφος πρόκειται να βρεθεί σε ένα εξαιρετικά αφιλόξενο περιβάλλον. Ο Ερμής είναι ο πλησιέστερος πλανήτης στον Ήλιο, με τις θερμοκρασίες στην επιφάνειά του να φτάνουν έως και τους 430 βαθμούς Κελσίου και να πέφτουν ακόμη και στους -180 βαθμούς. Παράλληλα, δέχεται συνεχώς τεράστιες ποσότητες ηλιακής ακτινοβολίας.

Μέχρι σήμερα, ο πλανήτης έχει εξερευνηθεί ελάχιστα, ωστόσο οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η συγκεκριμένη αποστολή θα δώσει απαντήσεις σε ορισμένα από τα μεγαλύτερα μυστήριά του.

Ανάμεσα σε αυτά είναι η παρουσία πάγου στους κρατήρες του, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται τόσο κοντά στον Ήλιο, αλλά και οι παράξενες κοιλότητες που υπάρχουν διάσπαρτες σε ολόκληρη την επιφάνειά του.


«Νομίζω ότι είναι ένας κάπως παραμελημένος πλανήτης στο εσωτερικό Ηλιακό Σύστημα, αλλά πιστεύω ότι αυτός είναι και ένας από τους λόγους που τον κάνουν τόσο συναρπαστικό», δήλωσε η καθηγήτρια Έμα Μπανς, από το Πανεπιστήμιο του Λέστερ, η οποία έχει βασικό επιστημονικό ρόλο στην αποστολή.

«Υπάρχουν πολλοί επιστημονικοί λόγοι για τους οποίους θέλουμε πραγματικά να κατανοήσουμε τον Ερμή: πώς σχηματίστηκε, πώς εξελίχθηκε, ποια είναι η σημερινή του μορφή, αλλά και πώς αλληλεπιδρά με τον Ήλιο και τις ακραίες διαστημικές καιρικές συνθήκες που αντιμετωπίζει».

Η αρχή της αποστολής το 2018

Η αποστολή BepiColombo ξεκίνησε το 2018, όταν το διαστημικό σκάφος εκτοξεύτηκε από τη Γαλλική Γουιάνα.

Καθώς κατευθυνόταν προς το εσωτερικό του Ηλιακού Συστήματος, χρειάστηκε να αντιμετωπίσει την τεράστια βαρυτική έλξη του Ήλιου.

Για τον λόγο αυτό, έπρεπε να επιβραδύνει σε όλη τη διάρκεια του ταξιδιού του, ακολουθώντας μια ιδιαίτερα περίπλοκη διαδρομή. Πέρασε μία φορά γύρω από τη Γη, δύο φορές γύρω από την Αφροδίτη και έξι φορές γύρω από τον Ερμή, προκειμένου να μειώσει αρκετά την ταχύτητά του ώστε να μπορέσει τελικά να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη.

Το ταξίδι ήταν αρχικά προγραμματισμένο να διαρκέσει επτά χρόνια, όμως ένα πρόβλημα στο σύστημα προώθησης του BepiColombo είχε ως αποτέλεσμα να παραταθεί κατά έναν ακόμη χρόνο.

Ο τελευταίος ελιγμός για την είσοδό του σε τροχιά είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος. Το σκάφος πρέπει να πραγματοποιήσει έναν ελιγμό απότομης επιβράδυνσης διάρκειας 11 λεπτών, ώστε να μπορέσει να παγιδευτεί από τη βαρυτική έλξη του Ερμή.


Αν κάτι πάει στραβά, υπάρχει κίνδυνος να περάσει δίπλα από τον πλανήτη χωρίς να καταφέρει να μπει σε τροχιά γύρω του.

Αρχαία ηφαίστεια, τεράστιοι γκρεμοί και γιγάντιοι κρατήρες

Μέχρι σήμερα, μόλις δύο διαστημικά σκάφη έχουν επισκεφθεί τον Ερμή, και τα δύο στο πλαίσιο αποστολών της NASA.

Το Mariner 10 πέρασε τρεις φορές κοντά από τον πλανήτη τη δεκαετία του 1970, ενώ το Messenger έφτασε στον Ερμή το 2011 και παρέμεινε σε τροχιά γύρω του για τέσσερα χρόνια.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη πολλά που δεν γνωρίζουμε για αυτόν τον μικρό πλανήτη.

Ο Ερμής είναι ελάχιστα μεγαλύτερος από τη Σελήνη και η επιφάνειά του είναι γεμάτη από αρχαία ηφαίστεια, τεράστιους γκρεμούς και γιγάντιους κρατήρες.

Ιδιαίτερα παράξενος είναι και ο τρόπος με τον οποίο κυλά ο χρόνος στον Ερμή.

Ο πλανήτης κινείται τόσο γρήγορα γύρω από τον Ήλιο, ώστε ένα έτος εκεί διαρκεί μόλις 88 γήινες ημέρες. Ωστόσο, περιστρέφεται εξαιρετικά αργά γύρω από τον άξονά του, με αποτέλεσμα μία πλήρης περιστροφή του να διαρκεί 59 γήινες ημέρες.

Εκτός από την προσπάθεια να εξηγήσουν γιατί υπάρχει πάγος στους κρατήρες των πολικών περιοχών του Ερμή, οι επιστήμονες θα μελετήσουν και τις παράξενες κοιλότητες που εμφανίζονται στην επιφάνειά του.

Πρόκειται για χιλιάδες σχηματισμούς, οι οποίοι έχουν μικρό βάθος αλλά απότομα τοιχώματα και συχνά εμφανίζονται συγκεντρωμένοι σε ομάδες. Μάλιστα, με βάση τα δεδομένα της πλανητικής γεωλογίας, θεωρούνται σχετικά πρόσφατοι, καθώς η ηλικία τους υπολογίζεται σε περίπου 100.000 χρόνια.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι δεν πρόκειται για κρατήρες πρόσκρουσης, δηλαδή για τις μεγαλύτερες κοιλότητες που δημιουργούνται όταν διαστημικοί βράχοι συγκρούονται με την επιφάνεια ενός πλανήτη. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη καταφέρει να εξηγήσουν τι ακριβώς είναι αυτοί οι σχηματισμοί και πώς δημιουργήθηκαν.

Το μυστήριο του τεράστιου μεταλλικού πυρήνα

Το BepiColombo αναμένεται επίσης να βοηθήσει τους επιστήμονες να λύσουν ένα ακόμη μυστήριο του Ερμή. Παρά το μικρό του μέγεθος, ο πλανήτης διαθέτει έναν τεράστιο μεταλλικό πυρήνα.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια Έμα Μπανς, είναι πιθανό ο Ερμής να ήταν κάποτε πολύ μεγαλύτερος, αλλά να υπέστη μια καταστροφική σύγκρουση στα πρώτα στάδια της ιστορίας του.

«Μία από τις εξηγήσεις είναι ότι ο μανδύας του απομακρύνθηκε έπειτα από μια μεγάλη σύγκρουση», εξήγησε.

«Ή μπορεί να πρόκειται για έναν συνδυασμό συγκρούσεων σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, οι οποίες σταδιακά αφαίρεσαν τα εξωτερικά του στρώματα, τον μανδύα και τον φλοιό του, οδηγώντας στον πλανήτη που βλέπουμε σήμερα».


Μια άλλη πιθανότητα, σύμφωνα με την ίδια, είναι ο Ερμής να σχηματίστηκε εξαρχής με αυτή τη μορφή, σε μια περιοχή του νεαρού Ηλιακού Συστήματος που ήταν πλούσια σε μέταλλα.


Η συγκεκριμένη αποστολή έχει μια ασυνήθιστη ιδιαιτερότητα, καθώς στην πραγματικότητα περιλαμβάνει δύο διαστημικά σκάφη σε ένα.

Λίγες εβδομάδες μετά την άφιξή τους στον Ερμή, τα δύο σκάφη θα διαχωριστούν.

Το ένα, που ανήκει στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), θα μελετήσει από κοντά την επιφάνεια του πλανήτη, ενώ το δεύτερο, που ανήκει στην Ιαπωνική Υπηρεσία Διαστήματος (JAXA), θα τον παρατηρεί από μεγαλύτερη απόσταση.

Ένα ομοίωμα του BepiColombo σε φυσικό μέγεθος εκτίθεται στο Μουσείο Επιστημών του Λονδίνου. Το συγκεκριμένο μοντέλο είχε χρησιμοποιηθεί για δοκιμές κατά τη διάρκεια της κατασκευής του διαστημικού σκάφους.

Η Τζέσικα Μάρσαλ, μηχανικός συστημάτων στην Airbus, την εταιρεία που κατασκεύασε το σκάφος, παρουσίασε τα βασικά χαρακτηριστικά του BepiColombo και παραδέχθηκε ότι η στιγμή του διαχωρισμού των δύο σκαφών θα είναι ιδιαίτερα αγχωτική για την ομάδα.


Τα δύο διαστημικά σκάφη έπρεπε να είναι πολύ καλά συνδεδεμένα μεταξύ τους κατά την εκτόξευση και σε όλη τη διάρκεια του μεγάλου ταξιδιού. Τώρα, όμως, οκτώ χρόνια αργότερα, θα πρέπει να αποχωριστούν με εξαιρετικά προσεκτικό τρόπο.

«Έχουμε σχεδιάσει έναν ειδικό μηχανισμό, τον οποίο έχουμε μελετήσει με μεγάλη προσοχή», δήλωσε η Μάρσαλ.

«Έχει εκτεθεί στη σκληρή ακτινοβολία του Διαστήματος και σε τεράστιες μεταβολές της θερμοκρασίας. Και τώρα, έπειτα από οκτώ χρόνια, αυτός ο μηχανισμός με ελατήριο πρέπει να απελευθερωθεί πολύ απαλά… Καθώς απελευθερώνεται, πραγματοποιεί ταυτόχρονα και μια περιστροφική κίνηση, ώστε να ξεκινήσει η περιστροφή του διαστημικού σκάφους».

Με δύο διαστημικά σκάφη σε τροχιά γύρω από τον Ερμή, εξοπλισμένα με πλήθος επιστημονικών οργάνων, η ομάδα του BepiColombo ελπίζει ότι θα καταφέρει να δώσει απαντήσεις στα μυστήρια του πλανήτη.

Φυσικά, δεν αποκλείεται, όταν τα σκάφη φτάσουν στον προορισμό τους, να ανακαλύψουν ακόμη περισσότερα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ ME ΜΙΚΡΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΛΕΓΧΟΥ