Θερμοπληξία και θερμική εξάντληση: Συμπτώματα, διαφορές και πρώτες βοήθειες

Η έντονη ζέστη μπορεί να προκαλέσει από θερμική εξάντληση έως θερμοπληξία, μία επείγουσα κατάσταση που μπορεί να απειλήσει τη ζωή. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η σωστή αντίδραση είναι καθοριστικές, ιδιαίτερα σε περιόδους καύσωνα.

Η Μάγδα Θεοδώρου, νοσηλεύτρια του Τομέα Υγείας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια Πρώτων Βοηθειών, εξηγεί στο βίντεο πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε τις δύο καταστάσεις και ποια σημάδια απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.

Τι είναι η θερμική εξάντληση

Η θερμική εξάντληση προκαλείται συνήθως όταν ο οργανισμός χάνει μεγάλες ποσότητες νερού και αλάτων, κυρίως μέσω της έντονης εφίδρωσης.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά σταδιακά και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• έντονη εφίδρωση,
• δροσερό, ωχρό και υγρό δέρμα,
• πονοκέφαλο,
• ζάλη,
• ναυτία ή εμετό,
• μυϊκές κράμπες,
• έντονη κούραση ή αδυναμία,
• γρήγορο και ασθενή σφυγμό.

Η θερμική εξάντληση δεν οδηγεί πάντοτε σε θερμοπληξία. Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα αγνοηθούν ή δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί και να εξελιχθεί σε θερμοπληξία.

Το άτομο πρέπει να μεταφερθεί άμεσα σε δροσερό ή σκιερό χώρο. Χρειάζεται να χαλαρώσουν ή να αφαιρεθούν τα περιττά ρούχα, να εφαρμοστούν δροσερά και υγρά πανιά στο σώμα και, εφόσον διατηρεί πλήρως τις αισθήσεις του, να πιει μικρές γουλιές νερό.

Ιατρική βοήθεια πρέπει να αναζητηθεί όταν υπάρχουν έμετοι, όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται ή όταν δεν υποχωρούν μέσα σε περίπου μία ώρα.

Ποια συμπτώματα δείχνουν θερμοπληξία

Η θερμοπληξία είναι η σοβαρότερη μορφή θερμικής νόσου και αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό. Συμβαίνει όταν ο οργανισμός δεν μπορεί πλέον να ρυθμίσει αποτελεσματικά τη θερμοκρασία του.

Τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια είναι:

• πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος, συχνά πάνω από 40°C,
• ζεστό και ερυθρό δέρμα, το οποίο μπορεί να είναι ξηρό ή υγρό,
• γρήγορος και δυνατός καρδιακός παλμός,
• έντονος πονοκέφαλος,
• ζάλη και ναυτία,
• σύγχυση, αποπροσανατολισμός ή δυσκολία στον συντονισμό,
• λιποθυμία ή απώλεια συνείδησης,
• σπασμοί.

Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν έμετοι ή διάρροια. Η απουσία εφίδρωσης είναι πιθανή, αλλά δεν εμφανίζεται σε όλες τις περιπτώσεις. Ένα άτομο με θερμοπληξία μπορεί να συνεχίζει να ιδρώνει, ιδιαίτερα έπειτα από έντονη σωματική δραστηριότητα.

Τι πρέπει να κάνουμε

Σε περίπτωση υποψίας θερμοπληξίας πρέπει να κληθεί αμέσως ασθενοφόρο. Μέχρι να φτάσει η βοήθεια, το άτομο μεταφέρεται σε δροσερό σημείο και ξεκινά γρήγορα η ψύξη του σώματος με δροσερό νερό, βρεγμένα πανιά ή αέρα από ανεμιστήρα.

Δεν πρέπει να του δοθούν υγρά, ιδιαίτερα όταν παρουσιάζει σύγχυση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης ή δυσκολία στην κατάποση, καθώς υπάρχει κίνδυνος πνιγμού.

Η βασική διαφορά από τη θερμική εξάντληση είναι ότι στη θερμοπληξία επηρεάζεται η λειτουργία του εγκεφάλου. Η σύγχυση, η παράξενη συμπεριφορά, οι σπασμοί και η απώλεια συνείδησης είναι σημάδια που απαιτούν άμεση κλήση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.