Αεροπλάνο στον Άρη με 300 km/h; Το σχέδιο που θέλει να αλλάξει τα πάντα στην εξερεύνηση του πλανήτη

Μετά από σχεδόν 30 χρόνια εξερεύνησης του πλανήτη Άρη με ρομπότ, ένα νέο σχέδιο φιλοδοξεί να αλλάξει εντελώς τον τρόπο που μελετάμε τον πλανήτη. Δεν πρόκειται για άλλο ένα εξερευνητικό ρομπότ που κινείται αργά στο έδαφος, αλλά για ένα ηλιακό αεροσκάφος που θα πετά, καλύπτοντας αποστάσεις που μέχρι σήμερα μοιάζουν αδιανόητες.

Το concept ονομάζεται MAGGIE και προβλέπει πτήση σε ύψος περίπου 1.000 μέτρων, με ταχύτητα έως 300 km/h, φτάνοντας συνολικά τα 16.000 χιλιόμετρα μέσα σε ένα αρειανό έτος. Για να καταλάβεις τη διαφορά, το ελικόπτερο Ingenuity χρειάστηκε τρία χρόνια για να καλύψει μόλις 18 χιλιόμετρα πριν παρουσιάσει βλάβη. Αυτό όμως που κάνει το σχέδιο να ξεχωρίζει δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Είναι η φιλοσοφία που κρύβεται από πίσω του.

Από τοπικά σημεία σε ολόκληρο τον πλανήτη

Μέχρι σήμερα, τα ρομπότ της NASA έχουν καλύψει ελάχιστες αποστάσεις στην επιφάνεια του Άρη. Το Curiosity έχει διανύσει περίπου 32 χιλιόμετρα από το 2012, ενώ το Perseverance λιγότερα από 30 από το 2021. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τις δεκαετίες αποστολών, έχουμε εξερευνήσει ένα απειροελάχιστο κομμάτι του πλανήτη.

Τα δορυφορικά μέσα προσφέρουν γενική εικόνα, αλλά χωρίς λεπτομέρεια. Τα rovers δίνουν ακρίβεια, αλλά δεν έχουν εμβέλεια. Το MAGGIE έρχεται να καλύψει αυτό ακριβώς το κενό, συνδυάζοντας πτήση και επιστημονική ανάλυση.

Η τεχνολογία που προσπαθεί να λύσει το αδύνατο

Το βασικό πρόβλημα είναι γνωστό: η ατμόσφαιρα του Άρη είναι μόλις στο 1% της πυκνότητας της Γης. Με απλά λόγια, το να πετάξει κάτι εκεί είναι εξαιρετικά δύσκολο. Το Ingenuity απέδειξε ότι γίνεται, αλλά με σοβαρούς περιορισμούς σε εμβέλεια και φορτίο.

Το MAGGIE επιχειρεί να ξεπεράσει αυτό το εμπόδιο με την τεχνολογία CoFlow Jet, που χρησιμοποιεί μικροσυμπιεστές ενσωματωμένους στα φτερά. Αυτοί «ρουφούν» τον αέρα, τον συμπιέζουν και τον εκτοξεύουν, αυξάνοντας σημαντικά την άντωση. Θεωρητικά, αυτό επιτρέπει στο αεροσκάφος να παραμένει σταθερό ακόμα και σε ένα περιβάλλον όπου ένα συμβατικό αεροπλάνο δεν θα μπορούσε καν να απογειωθεί.

Παράλληλα, διαθέτει σύστημα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης με 14 ρότορες, κάτι που σημαίνει ότι δεν χρειάζεται διάδρομο. Μπορεί να απογειώνεται και να προσγειώνεται σχεδόν παντού, από κρατήρες μέχρι πλαγιές.

Πετά, προσγειώνεται και συνεχίζει

Με άνοιγμα φτερών περίπου 8 μέτρα και ηλιακά πάνελ σε όλη την επιφάνειά του, το MAGGIE θα τροφοδοτείται αποκλειστικά από τον ήλιο. Με μία φόρτιση, εκτιμάται ότι μπορεί να πετά για έως και 7,6 αρειανές ημέρες, καλύπτοντας περίπου 179 χιλιόμετρα.

Συνολικά, σε έναν αρειανό χρόνο, θα μπορούσε να φτάσει τα 16.048 χιλιόμετρα. Μια απόσταση εκατοντάδες φορές μεγαλύτερη από οτιδήποτε έχουμε καταφέρει μέχρι σήμερα στον Άρη.

Το σχέδιο δεν περιορίζεται μόνο στην πτήση. Το αεροσκάφος θα μπορεί να εντοπίζει σημεία ενδιαφέροντος, να προσγειώνεται, να συλλέγει δεδομένα και να απογειώνεται ξανά. Ένας συνδυασμός «ιπτάμενου και επίγειου» εξερευνητή.

Τι ψάχνει στον Άρη

Η αποστολή του θα επικεντρωνόταν σε τρεις βασικούς στόχους: την ανίχνευση μεθανίου στην ατμόσφαιρα, τη χαρτογράφηση του μαγνητικού πεδίου και την αναζήτηση πάγου κάτω από την επιφάνεια.

Το μεθάνιο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς στη Γη συνδέεται άμεσα με βιολογική δραστηριότητα. Αν εντοπιστεί η πηγή του στον Άρη, θα μπορούσε να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για τον πλανήτη.

Παρά τον εντυπωσιακό σχεδιασμό, το MAGGIE δεν αποτελεί ακόμη μια πραγματική αποστολή. Το project έχει επιλεγεί στο πρώτο στάδιο του προγράμματος NIAC της NASA και έχει λάβει χρηματοδότηση περίπου 175.000 δολαρίων για μελέτη βιωσιμότητας.

Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται ακόμα στο επίπεδο της ιδέας και των προσομοιώσεων. Αν προχωρήσει, θα ακολουθήσουν πρωτότυπα και δοκιμές σε συνθήκες προσομοίωσης.

Η διαδρομή μέχρι μια πραγματική αποστολή είναι μεγάλη. Όμως το γεγονός ότι χρηματοδοτείται δείχνει ότι η ιδέα θεωρείται τεχνικά εφικτή, έστω και μακροπρόθεσμα.