Γιατί μια πόλη στη Δανία αντικαθιστά τα λευκά φώτα στους δρόμους με κόκκινα

Μια ασυνήθιστη εικόνα αντικρίζουν εδώ και λίγες εβδομάδες οι οδηγοί που κινούνται τη νύχτα σε δρόμους μιας πόλης κοντά στην Κοπεγχάγη. Ο παραδοσιακός λευκός φωτισμός των δρόμων έχει αντικατασταθεί από έντονο κόκκινο φως, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή αλλά και ασυνήθιστη ατμόσφαιρα.

Η αλλαγή αυτή δεν είναι αποτέλεσμα αισθητικής επιλογής ή τεχνικού λάθους. Πρόκειται για μια συνειδητή περιβαλλοντική παρέμβαση του δήμου Gladsaxe, που στοχεύει στη μείωση της φωτορύπανσης και στην προστασία της τοπικής άγριας ζωής.

Από τις αρχές Φεβρουαρίου του 2026, οι κάτοικοι που κινούνται στη λεωφόρο Frederiksborgvej δεν συναντούν πλέον τη γνωστή λευκή ή κιτρινωπή λάμψη των συμβατικών λαμπτήρων. Αντίθετα, ο δρόμος φωτίζεται με κόκκινο φωτισμό LED, σε μια πιλοτική εφαρμογή που προσελκύει το ενδιαφέρον ειδικών στον αστικό σχεδιασμό.

Προστασία για τους «αόρατους» κατοίκους της πόλης

Η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με την προστασία μιας αποικίας νυχτερίδων που ζει στην περιοχή. Μεταξύ των ειδών που επηρεάζονται βρίσκονται η Pipistrellus pipistrellus και η Plecotus auritus, δύο είδη που ζουν κυρίως σε σκοτεινά περιβάλλοντα.

Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι ο έντονος λευκός ή μπλε φωτισμός των σύγχρονων λαμπτήρων δρόμου δημιουργεί ένα είδος «φωτεινού φράγματος» για τα νυχτόβια ζώα. Οι νυχτερίδες αποφεύγουν να διασχίζουν έντονα φωτισμένες περιοχές, γεγονός που μπορεί να περιορίσει την πρόσβασή τους σε τροφή και να διαταράξει τα φυσικά τους μονοπάτια.

Το επιστημονικό μυστικό του κόκκινου φωτός

Η επιλογή του κόκκινου φωτισμού βασίζεται σε επιστημονικές μελέτες που δείχνουν ότι πολλά νυχτόβια είδη δεν αντιλαμβάνονται το κόκκινο φως με τον ίδιο τρόπο που αντιλαμβάνονται τους ψυχρούς τόνους. Με απλά λόγια, το κόκκινο φως επηρεάζει πολύ λιγότερο τη συμπεριφορά τους.

Έτσι, οι δρόμοι παραμένουν επαρκώς φωτισμένοι για οδηγούς και πεζούς, ενώ ταυτόχρονα μειώνεται η όχληση προς την άγρια ζωή. Οι ειδικοί σημειώνουν ότι, μετά από σύντομο χρόνο προσαρμογής, οι οδηγοί μπορούν να κινηθούν κανονικά υπό το κόκκινο φως.

Ένα πείραμα σχεδιασμού για όλη την Ευρώπη

Η πρωτοβουλία της Gladsaxe εντάσσεται σε ευρύτερες ευρωπαϊκές προσπάθειες για πιο βιώσιμη αστική ανάπτυξη. Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, οι πόλεις καλύπτουν περίπου το 3% της επιφάνειας της Γης, αλλά ευθύνονται για έως και το 80% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας.

Το πιλοτικό αυτό έργο δείχνει ότι μικρές αλλαγές στον σχεδιασμό των δημόσιων υποδομών μπορούν να έχουν σημαντικά οφέλη τόσο για την ενεργειακή κατανάλωση όσο και για τη βιοποικιλότητα. Για πολλούς ειδικούς, τέτοιες λύσεις μπορεί να αποτελέσουν πρότυπο για τις πόλεις του μέλλοντος, όπου η αστική ανάπτυξη θα συνυπάρχει πιο αρμονικά με το φυσικό περιβάλλον.