Ελαιόλαδο: Ο απρόσμενος ρόλος του στη διαχείριση του σακχάρου – Νέα μελέτη αποκαλύπτει τον κρίσιμο παράγοντα

Η σειρά με την οποία καταναλώνουμε διαφορετικές τροφές μπορεί να έχει μια απροσδόκητη επίδραση στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Έρευνα δείχνει ότι η κατανάλωση λίπους πριν από τους υδατάνθρακες μπορεί να περιορίσει την απότομη αύξηση του σακχάρου, που συνήθως παρατηρείται μετά από ένα γεύμα. Η αποτροπή της αποτελεί σημαντικό μέρος της διαχείρισης του διαβήτη και το ελαιόλαδο φαίνεται πως θα μπορούσε να αποδειχθεί ένας παράγοντας «κλειδί».

Πώς έγινε η έρευνα για το ελαιόλαδο

Προηγούμενες κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση λαχανικών, πρωτεϊνών ή λιπαρών πριν από τους υδατάνθρακες μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό αυτών των αυξήσεων.

Αυτό υποδηλώνει ότι η αλλαγή της σειράς κατανάλωσης των τροφών κατά τη διάρκεια ενός γεύματος θα μπορούσε να αποτελέσει έναν πρακτικό και βιώσιμο τρόπο βελτίωσης του ελέγχου του σακχάρου, χωρίς να απαιτείται ο αποκλεισμός ολόκληρων ομάδων τροφίμων.

Διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής από το Πανεπιστήμιο του Κιότο, αναζητώντας πρακτικές διατροφικές προσεγγίσεις, τις οποίες οι άνθρωποι μπορούν να εφαρμόσουν και να διατηρήσουν στην καθημερινότητά τους, εξέτασαν πως η κατανάλωση λίπους πριν ή μετά τη γλυκόζη επηρεάζει το σάκχαρο, την ορμονική δραστηριότητα και την ταχύτητα με την οποία αδειάζει το στομάχι.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια σειρά πειραμάτων σε ποντίκια, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν η χρονική στιγμή κατανάλωσης λίπους επηρέαζε τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός επεξεργαζόταν τη γλυκόζη.

Μετά από ολονύκτια νηστεία, τα ποντίκια χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες:

• Η πρώτη ομάδα έλαβε νερό και στη συνέχεια γλυκόζη.
• Η δεύτερη ομάδα έλαβε ελαιόλαδο και, 15 λεπτά αργότερα, γλυκόζη.
• Η τρίτη ομάδα έλαβε πρώτα γλυκόζη και, 15 λεπτά αργότερα, ελαιόλαδο.

Στη συνέχεια, οι επιστήμονες μέτρησαν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και διάφορες ορμόνες που συμμετέχουν στη ρύθμιση του σακχάρου, όπως η ινσουλίνη, η γλυκαγόνη, η GIP και η GLP-1. Η γλυκαγόνη συνδέεται συνήθως με την αύξηση του σακχάρου, ενώ οι ορμόνες GIP και GLP-1 συμβάλλουν στη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης μετά το φαγητό.

Για να προσδιορίσουν πόσο γρήγορα απομακρυνόταν το περιεχόμενο από το στομάχι, οι ερευνητές χορήγησαν επίσης παρακεταμόλη, ένα συνηθισμένο παυσίπονο. Μετρώντας την ποσότητα του φαρμάκου που εμφανιζόταν στην κυκλοφορία του αίματος μετά τη χορήγησή του από το στόμα, μπορούσαν να εκτιμήσουν τον ρυθμό της γαστρικής κένωσης.

Η ερευνητική ομάδα επέκτεινε τα πειράματα και σε επιπλέον ομάδες ποντικών, συμπεριλαμβανομένων ζώων με διαβήτη τύπου 2 και άλλων που δεν διέθεταν τον υποδοχέα που είναι απαραίτητος για την απόκριση στην GLP-1.

Πραγματοποιήθηκαν επίσης πειράματα στα οποία αποκλείστηκε η σηματοδότηση της γλυκαγόνης ή της GLP-1, διακόπηκαν χειρουργικά τα πνευμονογαστρικά νεύρα και στις δύο πλευρές κάτω από το διάφραγμα και εξετάστηκε κατά πόσο διαφορετικά διατροφικά λίπη προκαλούσαν παρόμοια αποτελέσματα.

Το πνευμονογαστρικό νεύρο αποτελεί μια σημαντική οδό επικοινωνίας μεταξύ του εγκεφάλου και του πεπτικού συστήματος, βοηθώντας στον συντονισμό λειτουργιών όπως η πέψη και η απελευθέρωση ορμονών.

Τι έδειξε η έρευνα για το ελαιόλαδο

Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφή διαφορά ανάλογα με το πότε τα ποντίκια λάμβαναν το ελαιόλαδο. Όταν το ελαιόλαδο χορηγούνταν πριν από τη γλυκόζη, η αρχική αύξηση του σακχάρου ήταν μικρότερη σε σύγκριση με την περίπτωση κατά την οποία το λάδι χορηγούνταν μετά τη γλυκόζη.

Η προηγούμενη κατανάλωση λίπους επιβράδυνε επίσης τη γαστρική κένωση, καθυστερώντας τη μετακίνηση της γλυκόζης από το στομάχι προς το έντερο. Ταυτόχρονα, η κατανάλωση λίπους πριν από τη γλυκόζη προκάλεσε πρώιμη αύξηση αρκετών ορμονών, μεταξύ των οποίων η γλυκαγόνη, η GIP και η GLP-1.

Το σημαντικό είναι ότι αυτές οι επιδράσεις παρατηρήθηκαν επίσης σε ποντίκια με διαβήτη τύπου 2 και σοβαρή ανεπάρκεια ινσουλίνης. Αυτό υποδηλώνει ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός μπορεί να εξακολουθεί να λειτουργεί ακόμη και όταν η φυσιολογική ρύθμιση της ινσουλίνης έχει διαταραχθεί σημαντικά.

Η σημασία της σειρά των τροφών για τη διαχείριση του διαβήτη;

Τα ευρήματα προσφέρουν μια σαφέστερη βιολογική εξήγηση για το γιατί η κατανάλωση λίπους πριν από τους υδατάνθρακες μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των απότομων αυξήσεων του σακχάρου. Αυτό θα μπορούσε να έχει πρακτικές εφαρμογές στη διαχείριση του διαβήτη.

Η προσαρμογή της σειράς με την οποία καταναλώνονται οι τροφές είναι σχετικά απλή και ενδέχεται να είναι ευκολότερο να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα σε σύγκριση με δίαιτες που απαιτούν την αποφυγή συγκεκριμένων ομάδων τροφίμων.

Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση: τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε ποντίκια και θα χρειαστούν πρόσθετες κλινικές μελέτες σε ανθρώπους με ή χωρίς διαβήτη.

Σύμφωνα πάντως με την ερευνητική ομάδα, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η σειρά με την οποία τα θρεπτικά συστατικά φτάνουν στο έντερο μπορεί να ενεργοποιήσει μηχανισμούς που μεταβάλουν την ταχύτητα με την οποία το στομάχι διοχετεύει τη γλυκόζη στο έντερο. Και αυτό αναδεικνύει το γεγονός πως δεν έχει σημασία μόνο τι τρώμε, αλλά και με ποια σειρά καταναλώνουμε τις τροφές μας.