Οκτώβριος με την Thessaloniki Walking Tours

Ένα πρόγραμμα γεμάτο ιστορικές αφηγήσεις, θεματικές περιηγήσεις, διαλέξεις και πολιτιστικές δράσεις διαμορφώνει τον Οκτώβριο, με τη Θεσσαλονίκη να βρίσκεται στο επίκεντρο. Από την περίοδο της Κατοχής και τις ιστορίες των δρόμων της πόλης έως τη λογοτεχνία, το σινεμά, την αρχιτεκτονική και τις διαδρομές της μνήμης, οι δράσεις του μήνα φωτίζουν διαφορετικές όψεις της πόλης και της πολιτιστικής της κληρονομιάς.

Παράλληλα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει θεματικές συναντήσεις γύρω από σημαντικές μορφές και έργα της παγκόσμιας ιστορίας και του πολιτισμού, καθώς και καθιερωμένο μας πλέον ταξίδι στην Τοσκάνη και την Ούμπρια.

 

Σάββατο 3 Οκτωβρίου | 10:30

«Η Κατοχή στη Θεσσαλονίκη»

City tour με τον ιστορικό Θοδωρή Καραμάτσογλου

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως μέσα στην πολυτάραχη ιστορία της πόλης, η πιο σκοτεινή και τραυματική περίοδος είναι αυτή της γερμανικής κατοχής. Οι συνθήκες ζωής, η αντίσταση, το Ολοκαύτωμα, τα βασανιστήρια, καθώς και οι ταγματασφαλίτες και οι δωσίλογοι συνεργάτες των Ναζί, που αποτέλεσαν πραγματική μάστιγα για την κοινωνία της πόλης, αποτελούν μερικά μόνο από τα αφηγήματα που επιχειρούμε να ανασυνθέσουμε από μια περίοδο που μέχρι και σήμερα διατηρεί πολλές ορατές και αόρατες πληγές στην ταυτότητα και τη μορφή της Θεσσαλονίκης.

 

Κυριακή 4 Οκτωβρίου | 10:30

«Η οδός Αγίας Σοφίας»

City tour με την ξεναγό Χριστίνα Μαβίνη

Περπατάμε στον άξονα της οδού Αγίας Σοφίας, από την πλατεία Μακεδονομάχων μέχρι τη Λεωφόρο Νίκης, και, αντικρίζοντας εξώστες και βεράντες με θέα σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα της πόλης, ανακαλύπτουμε εκ νέου έναν από τους κυριότερους κάθετους άξονές της (cardo) στη διαχρονία του.

Εντοπίζουμε κτήρια που δεν έχασαν τη γοητεία τους μέσα στον χρόνο και επιβάλλονται ως σήμερα με τις χαρακτηριστικές αρχιτεκτονικές τους λεπτομέρειες, ανακαλούμε ονόματα γιατρών και θρυλικές κλινικές, ανασύρουμε γεγονότα που κρύβονται πίσω από μυθικές οικίες και κτήρια, όπως η οικία Λόγγου, το κτήριο της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Ανδρών, το πρώην ξενοδοχείο Astoria και το μέγαρο Τυρολόη.

Παράλληλα, κουβεντιάζουμε και για όσα δεν είναι ορατά πια, όπως ο κινηματογράφος Διονύσια και το ξενοδοχείο Ματζέστικ, της τραυματικής μνήμης και του «Ξυπόλητου Τάγματος».

Εορτασμοί, συγκεντρώσεις, βομβαρδισμοί, δολοφονίες, η επίσκεψη του τελευταίου σουλτάνου στην πόλη, η Ολυμπιακή λαμπαδηδρομία του 1936, εκπαιδευτήρια και σχολές που άφησαν εποχή συνθέτουν μια πυκνή αφήγηση με ξεναγό τη Χριστίνα Μαβίνη.

Ιδιαίτερη θέση στην πορεία μας έχει το οικοδομικό τετράγωνο της Μητρόπολης, με το μοναδικό ιστορικό και αρχιτεκτονικό του αποτύπωμα που μας φτάνει πίσω στον Ερνέστο Τσίλερ και τη συνάντηση νεοκλασικισμού και νεότερης εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής σε ένα ιδιαίτερο «ελληνοβυζαντινό» ιδίωμα.

 

Κυριακή 11 Οκτωβρίου | 10:30

«Ο Μεσσίας της Θεσσαλονίκης»

City tour με τον ξεναγό Τάσο Παπαδόπουλο

Υπήρξε ένα από τα πλέον αινιγματικά πρόσωπα της ιστορίας. Γεννημένος στη Σμύρνη, λόγιος και χαρισματικός, είναι εκείνο το πρόσωπο που ισχυρίστηκε το αδιανόητο: ότι είναι ο Μεσσίας.

Στο πέρασμά του τον ακολουθούν εκατοντάδες πιστοί, όμως πουθενά δεν είχε μεγαλύτερη απήχηση από τη Θεσσαλονίκη, η οποία βρισκόταν στα μέσα του 17ου αιώνα σε χιλιαστική παραζάλη.

Ο Τάσος Παπαδόπουλος, μελετώντας τις πηγές και τα κείμενα που αναφέρονται σε αυτόν, ακολουθεί τα ίχνη του στην πόλη και επιχειρεί να κατανοήσει καλύτερα την προσωπικότητα του Σαμπετάι Σεβή, του Μεσσία της Θεσσαλονίκης, ο οποίος υπήρξε και ιδρυτής μιας από τις πλέον παράδοξες θρησκευτικές κοινότητες της ανατολικής Μεσογείου, τους ντονμέδες, που άφησαν έντονο αποτύπωμα στην πόλη.

 

Σάββατο 17 Οκτωβρίου | 19:00

«Από τον Όμηρο στον Βιργίλιο: Η κάθοδος των ηρώων στον Άδη»

Διάλεξη με τον ιστορικό Θοδωρή Καραμάτσογλου

Η ιδέα του θανάτου και η εξερεύνηση του άγνωστου κόσμου που φιλοξενούσε τις ψυχές των νεκρών αποτέλεσε θεμελιώδες ζήτημα της αρχαίας ελληνικής και, στη συνέχεια, της ρωμαϊκής διανόησης και λογοτεχνικής παραγωγής.

Πουθενά, βέβαια, ο κάτω κόσμος δεν αποτυπώθηκε τόσο παραστατικά και μελαγχολικά, αλλά και ταυτόχρονα τόσο γεμάτος με ανθρώπινα συναισθήματα, όσο στη Νέκυια της Οδύσσειας αλλά και, αρκετούς αιώνες αργότερα, στο 6ο βιβλίο της Αινειάδας του θαυμαστή και «διαδόχου» του Ομήρου, Βιργιλίου.

Με αφετηρία τη συγκλονιστική κατάβαση στον Άδη, αρχικά του Οδυσσέα και στη συνέχεια του Αινεία, εξερευνούμε τα δύο σπουδαία έπη και την προσέγγισή τους πάνω στο ζήτημα του θανάτου, της μνήμης, του νόστου αλλά και της ευσέβειας.

Περιδιαβαίνουμε ανάμεσα στις μορφές ηρώων, συγγενών και φίλων που συναντούν εκεί, και το πώς νοσταλγούν τη ζωή και αποκαθηλώνουν κάθε έννοια μεγαλείου και δόξας. Γνωρίζουμε τους τόπους όπου ανταμείβονται οι ενάρετοι και βασανίζονται οι αλαζόνες και ασχολούμαστε με το αποτύπωμα που άφησαν τα έργα αυτά στην παγκόσμια λογοτεχνία και την ανθρώπινη σκέψη, με διανοητές όπως ο Δάντης, ο οποίος συνέχισε αυτή τη συγγραφική παράδοση και την ενέταξε σε ένα νέο χριστιανικό εσχατολογικό πλαίσιο.

 

Κυριακή 18 Οκτωβρίου | 10:30

«Και στο βάθος υπήρχε πάντα μια ομίχλη…»

Κινηματογραφικός περίπατος με τον κριτικό κινηματογράφου Γιώργο Παπαδημητρίου

Μια περιήγηση γεμάτη σινεμά στο παραλιακό μέτωπο και σε τοπόσημα του κέντρου της Θεσσαλονίκης.

Σε μια πλουραλιστική και συμπυκνωμένη διαδρομή, ανατρέχουμε σε θρυλικές σκηνές, αξέχαστες ταινίες, σπουδαίους δημιουργούς και εμβληματικές προσωπικότητες που χάρισαν στη Θεσσαλονίκη την κινηματογραφική αθανασία.

Η μέθεξη ιστορίας και ανθρώπινης μοίρας με φόντο τη θάλασσα στο έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Το ιδιοσυγκρασιακό, αβάσταχτα μελαγχολικό και μοναδικό στο είδος του σύμπαν του Τάκη Κανελλόπουλου. Αλησμόνητες στιγμές σε ταινίες των Παντελή Βούλγαρη, Γιάννη Δαλιανίδη και Σταύρου Τσιώλη.

Διεθνείς παραγωγές που γυρίστηκαν στην πόλη μας, αλλά και ταινίες με μυθοπλαστικό επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη. Η κληρονομιά του Παύλου Ζάννα και οι σημαντικότεροι σταθμοί στην πορεία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Μια βόλτα που μετατρέπει γωνιές της πόλης σε κινηματογραφικά κάδρα, που μεταμορφώνει τη βοή των δρόμων και των ανθρώπων σε μονταρισμένες κινούμενες εικόνες.

 

21–26 Οκτωβρίου

«Ταξίδι στο φως»

Ταξιδεύουμε στην Τοσκάνη και την Ούμπρια.

Σάββατο 24 Οκτωβρίου | 19:00

«Στίβεν Κινγκ: Ο συγγραφέας που αγάπησε το σινεμά»

Διάλεξη με τον κριτικό κινηματογράφου Γιώργο Παπαδημητρίου

Ένας από τους πιο παραγωγικούς, ακούραστους, πολυδιαβασμένους και επιτυχημένους συγγραφείς όλων των εποχών, με αμέτρητα μπεστ σέλερ στο ενεργητικό του. Την ίδια στιγμή, ο συγγραφέας που έχει μεταφερθεί όσο κανείς άλλος στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη σε ολόκληρη την ιστορία του σινεμά, πίσω μόνο από τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ.

Μια διάλεξη που ανατρέχει στα διαμάντια του αμερικανικού σινεμά που χρωστούν μεγάλο μέρος από τη γοητεία και την απήχησή τους στο μαγικό άγγιγμα του «βασιλιά».

Ο τρόμος της ενηλικίωσης και η λυτρωτική δύναμη της φιλίας. Η επώδυνη απομάγευση μιας φαντασιακής Αμερικής και των «παλιών καλών καιρών». Οι σταθεροί φεμινιστικοί απόηχοι και η πικρία για τους έκπτωτους θεσμούς.

Κι όλα αυτά σε ένα απολαυστικό περιτύλιγμα που συνυφαίνει το υπερβατικό, το μεταφυσικό, το ανοίκειο και το ωμά ρεαλιστικό.

Hail to the King!

 

Σάββατο 31 Οκτωβρίου | 18:00

«Βραδινή διαδρομή στο Ντεπώ»

City tour με τους Τάσο Παπαδόπουλο, Εύη Καρκίτη και Λάζαρο Κατσιά

Περπατάμε στην περιοχή του Ντεπώ με φόντο το φωτισμένο αστικό τοπίο.

Στη διαδρομή συναντάμε την αποθήκη των τραμ και διάσημα εκλεκτικιστικά κτήρια με την υπογραφή τριών διαφορετικών αρχιτεκτόνων, που κρύβουν συναρπαστικές ιστορίες.

Διασχίζουμε μια συνοικία που δεν έχασε ως σήμερα τον χαρακτήρα της και στεκόμαστε μπροστά από ένα σπίτι με παράξενους θορύβους και φώτα που αναβοσβήνουν μέσα στη νύχτα.

Μοιραζόμαστε ιστορίες για κάποια λουτρά, χειμερινά και θερινά σινεμά που δεν υπάρχουν πια και προπολεμικά καταστήματα που υπάρχουν ακόμη.

Επίσης συναντάμε τον ποιητή Γιώργο Βαφόπουλο, τον Γιώργο Ιωάννου, τον Νίκο Μπακόλα, για μια στιγμή τον Γάλλο μηχανικό Ζοζέφ Πλεϋμπέρ και ένα ζευγάρι που κάποτε ένωσε ένας παράφορος έρωτας.