64 χλμ. κάτω από τις Άλπεις και τρένα με 250 χλμ./ώρα: Το γιγαντιαίο έργο που ενώνει Αυστρία και Ιταλία

Ένα από τα μεγαλύτερα σιδηροδρομικά έργα της Ευρώπης βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή του, καθώς η διάνοιξη του Brenner Base Tunnel προχωρά με ταχύ ρυθμό κάτω από τις Άλπεις. Το έργο συνδέει το Ίνσμπρουκ της Αυστρίας με το Φόρτετσα της Ιταλίας και, όταν ολοκληρωθεί, θα δημιουργήσει τη μεγαλύτερη υπόγεια σιδηροδρομική σύνδεση στον κόσμο.

Η τελευταία μεγάλη εξέλιξη ήρθε στις 25 Αυγούστου 2026, όταν το τεράστιο μηχάνημα διάνοιξης σηράγγων «Wilma» έφτασε στον προορισμό του. Με τον τρόπο αυτό ολοκληρώθηκε η διάνοιξη της δυτικής κύριας σήραγγας σε όλο το μήκος της, περίπου 55 χιλιομέτρων, από το φαράγγι Sill κοντά στο Ίνσμπρουκ μέχρι το Φόρτετσα στο Νότιο Τιρόλο. Η BBT SE χαρακτηρίζει το γεγονός ως την πρώτη φορά που μία από τις κύριες σιδηροδρομικές σήραγγες του έργου έχει ολοκληρωθεί σε όλο το μήκος της.

Ένα έργο 230 χιλιομέτρων

Το εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι μόνο το μήκος της κύριας σήραγγας. Το συνολικό σύστημα του Brenner Base Tunnel περιλαμβάνει περίπου 230 χιλιόμετρα σηράγγων. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ίδιας της BBT SE, περίπου 221 χιλιόμετρα έχουν ήδη διανοιχθεί, γεγονός που δείχνει πόσο κοντά βρίσκεται το έργο στην ολοκλήρωση της φάσης των εκσκαφών.

Το 221 χιλιόμετρα, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι 221 χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής είναι ήδη έτοιμα να δεχθούν τρένα. Πρόκειται για το μήκος των σηράγγων που έχει διανοιχθεί στο ευρύτερο σύστημα του έργου. Μετά τη διάνοιξη ακολουθούν εργασίες κατασκευής και εγκατάστασης της σιδηροδρομικής υποδομής, των συστημάτων ασφαλείας, ηλεκτροδότησης, σηματοδότησης και όλων των υπόλοιπων εγκαταστάσεων που απαιτούνται για την έναρξη της λειτουργίας.

Στις 28 Ιουλίου είχε προηγηθεί ακόμη ένα σημαντικό ορόσημο. Οι εργασίες διάνοιξης έφτασαν στα σύνορα Αυστρίας και Ιταλίας και οι δύο κύριες σήραγγες, ανατολική και δυτική, συνδέθηκαν κάτω από το πέρασμα του Μπρένερ. Η διάνοιξη πραγματοποιήθηκε περίπου 1.400 μέτρα κάτω από το έδαφος, δημιουργώντας για πρώτη φορά συνεχή υπόγεια διαδρομή των δύο χωρών μέσα στις κύριες σήραγγες του έργου.

Ο «υπόγειος» διάδρομος των 64 χιλιομέτρων

Ο Brenner Base Tunnel έχει συνολικό μήκος 64 χιλιομέτρων όταν συνυπολογίζεται και η υφιστάμενη σιδηροδρομική παράκαμψη του Ίνσμπρουκ. Η ίδια η σήραγγα μεταξύ των πυλών Tulfes και Fortezza έχει μήκος περίπου 64 χιλιομέτρων, ενώ το τμήμα από το Ίνσμπρουκ έως το Φόρτετσα είναι περίπου 55 χιλιόμετρα. Η ÖBB τον χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη υπόγεια σιδηροδρομική σύνδεση στον κόσμο όταν ολοκληρωθεί.

Το έργο διαθέτει δύο κύριες σιδηροδρομικές σήραγγες, μία για κάθε κατεύθυνση, οι οποίες συνδέονται μεταξύ τους με εγκάρσιες συνδέσεις. Παράλληλα υπάρχει και η λεγόμενη σήραγγα εξερεύνησης, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στις δύο κύριες σήραγγες και χρησιμοποιείται κατά την κατασκευή για τη διερεύνηση της γεωλογίας και άλλες τεχνικές ανάγκες.

250 χλμ./ώρα και 25 λεπτά

Όταν το έργο τεθεί σε λειτουργία, τα επιβατικά τρένα θα μπορούν να κινούνται με μέγιστη ταχύτητα έως 250 χλμ./ώρα. Η προβλεπόμενη διάρκεια της διαδρομής Ίνσμπρουκ–Φόρτετσα μέσα από τη νέα σύνδεση είναι περίπου 25 λεπτά, έναντι περίπου 80 λεπτών που απαιτούνται σήμερα από την υφιστάμενη ορεινή διαδρομή.

Η διαφορά δεν προκύπτει μόνο από την υψηλότερη ταχύτητα. Η νέα σιδηροδρομική γραμμή ακολουθεί πολύ πιο ομαλή χάραξη κάτω από τις Άλπεις, περιορίζοντας σημαντικά τις μεγάλες κλίσεις της σημερινής γραμμής. Αυτό αναμένεται να βελτιώσει τόσο τις επιβατικές μετακινήσεις όσο και τις εμπορευματικές μεταφορές, επιτρέποντας μεγαλύτερα και βαρύτερα φορτία να κινούνται αποτελεσματικότερα.

Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο, ο Brenner Base Tunnel δεν έχει ανοίξει ακόμη για επιβατική ή εμπορευματική κυκλοφορία. Η ÖBB εξακολουθεί να καταγράφει το έργο ως «under construction», ενώ ο στόχος για την έναρξη λειτουργίας τοποθετείται στις αρχές του 2032.

Το Brenner Base Tunnel αποτελεί βασικό τμήμα του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού διαδρόμου Σκανδιναβίας–Μεσογείου, ο οποίος συνδέει το Ελσίνκι με τη Βαλέτα. Με την ολοκλήρωσή του, η Αυστρία και η Ιταλία θα συνδέονται με μια νέα, επίπεδη και πολύ ταχύτερη σιδηροδρομική διαδρομή κάτω από τον ορεινό όγκο των Άλπεων, ενώ η σημερινή γραμμή θα μπορεί να αποσυμφορηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα από την αυξανόμενη εμπορευματική κίνηση.