Επιστήμονες εξηγούν γιατί ξεχνάμε: Τα 3 στάδια της μνήμης και πώς να τη βελτιώσετε

Ο νευρολόγος Άντριου Μπάντσον και η νευροεπιστήμονας Ελίζαμπεθ Κένσινγκερ εξηγούν τη λειτουργία της μνήμης και προσφέρουν συμβουλές για να θυμόμαστε καλύτερα.

«Το να ξεχνάμε είναι σημαντικό», εξηγούν ο νευρολόγος Άντριου Μπάντσον και η νευροεπιστήμονας Ελίζαμπεθ Κένσινγκερ, συγγραφείς του βιβλίου «Why We Forget and How to Remember Better: The Science Behind Memory» (Γιατί ξεχνάμε και πώς να θυμόμαστε καλύτερα: Η επιστήμη πίσω από τη μνήμη).

Σε συνέντευξή τους, η Κένσινγκερ αναφέρει ότι το να μην ξεχνούσαμε ποτέ θα ήταν «αναποτελεσματικό». Όπως εξηγεί, η μνήμη αποτελεί μια «ενεργή και κοπιώδη διαδικασία, που απαιτεί προσπάθεια για να ανακατασκευαστεί» και δεν υπάρχει ικανότητα ανάκλησης χωρίς προσπάθεια.

Τα τρία στάδια της μνήμης

Η διαδικασία αυτή περνά από τρία στάδια πριν μπορέσει ο εγκέφαλος να θυμηθεί: την πρόσληψη των απαραίτητων πληροφοριών, τη διατήρησή τους και, τέλος, τη συνεχή επαναφορά και ανάκληση του περιεχομένου.

Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά η μνήμη, η σωματική και πνευματική ξεκούραση είναι απαραίτητη. «Θεωρείται επίσης ότι ο ύπνος μας βοηθά να αποβάλουμε την πρωτεΐνη βήτα-αμυλοειδές κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτή η πρωτεΐνη πιστεύεται ότι πυροδοτεί τη νόσο Αλτσχάιμερ», σημειώνει ο Μπάντσον, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία μιας υγιεινής διατροφής.

Η αδυναμία ανάκλησης μιας πληροφορίας στην καθημερινότητα οφείλεται συνήθως σε κάποια αποτυχία στο πρώτο στάδιο της διαδικασίας, δηλαδή στην αρχική λήψη και επεξεργασία της πληροφορίας.

Πώς να βελτιώσετε τη μνήμη σας;

Για την αποφυγή αυτών των κενών, η Κένσινγκερ συνιστά τέσσερις βασικές τακτικές: «εστίαση της προσοχής, οργάνωση της πληροφορίας, κατανόησή της και σύνδεσή της με κάτι που ο εγκέφαλος γνωρίζει ήδη».

Για τους μαθητές και τους φοιτητές, προτείνεται η μελέτη σε διαφορετικούς χώρους και σε διάφορες ώρες της ημέρας, καθώς και ο επαρκής ύπνος για τη σταθεροποίηση των αναμνήσεων ενόψει των εξετάσεων.

Παράλληλα, ο Μπάντσον τονίζει τη σημασία του «να τρώτε καλά, να γυμνάζεστε, να διατηρείτε γνωστική διεγερσιμότητα, να παραμένετε κοινωνικά ενεργοί και να κοιμάστε».

Τέλος, οι δύο ειδικοί ενθαρρύνουν τη χρήση ημερολογίων, λιστών και σημειώσεων, ξεκαθαρίζοντας πως «δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να εξωτερικεύετε τη μνήμη σας».