Axios: Πώς έγινε η μυστική επικοινωνία του Τραμπ με τους Φρουρούς της Επανάστασης - Το παρασκήνιο

Στα μέσα Μαΐου, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές που προσπαθούσαν να καταλήξουν σε συμφωνία με την Τεχεράνη για τον τερματισμό του πολέμου αντιμετώπισαν ένα πρόβλημα: δεν μπορούσαν να διαπιστώσουν αν οι συνομιλητές τους εκπροσωπούσαν πράγματι τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) του Ιράν.

Έτσι, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έκαναν κάτι ασυνήθιστο: έβαλαν στην άκρη τους Ιρανούς διαπραγματευτές και απευθύνθηκαν απευθείας στην ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης. Το πρόσωπο που επέλεξαν για τον παράλληλο δίαυλο επικοινωνίας ήταν ο Νετσερβάν Μπαρζανί, πρόεδρος του κουρδικού Ιράν, ο οποίος διέθετε κάτι που ελάχιστοι άλλοι έχουν: την εμπιστοσύνη τόσο των ηγετών των ΗΠΑ όσο και των Φρουρών.

Το περιστατικό, το οποίο περιγράφηκε στην ιστοσελίδα Axios με λεπτομέρειες από τρεις πηγές με άμεση γνώση των γεγονότων και δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως, δείχνει πόσο δύσκολο ήταν για τις ΗΠΑ να διαπραγματευτούν με μια χώρα, όπου οι Αμερικανοί δεν μπορούν να είναι σίγουροι ποιος ακριβώς έχει τον έλεγχο.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν πράγματι σε μνημόνιο κατανόησης, το οποίο όμως κατέρρευσε γρήγορα.Το βασικό πρόβλημα της κυβέρνησης Τραμπ σήμερα, αλλά και σε οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση, θα είναι να διασφαλίσει ότι συνομιλεί με τους ανθρώπους που πραγματικά έχουν τον τελευταίο λόγο στο Ιράν. Αυτό σημαίνει επίσης την εξεύρεση μεσολαβητών που να χαίρουν της εμπιστοσύνης τόσο του Λευκού Οίκου όσο και του ιρανικού καθεστώτος.Ο πόλεμος, όμως, άλλαξε τα δεδομένα στην ηγεσία του Ιράν.

Η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και άλλων υψηλόβαθμων πολιτικών ηγετών καθώς και οι 40 ημέρες μάχης που ακολούθησαν ενίσχυσαν δραματικά την επιρροή των Φρουρών της Επανάστασης στις δομές εξουσίας, συμπεριλαμβανομένης της λήψης αποφάσεων σε θέματα εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.

Η αβεβαιότητα σχετικά με την κατάσταση του νέου ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ κατά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου και η απουσία του από τη δημόσια σκηνή ενίσχυσαν περαιτέρω τη θέση των διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης. Μετά την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου και τη συνάντηση κορυφής στο Ισλαμαμπάντ λίγες μέρες αργότερα, οι ΗΠΑ και το Ιράν προσπάθησαν να διαπραγματευτούν το τέλος του πολέμου.

Πώς δημιουργήθηκε ο παράλληλος δίαυλος επικοινωνίας

Στις αρχές Μαΐου, ο Λευκός Οίκος θεώρησε ότι πλησίαζε η επίτευξη συμφωνίας, αλλά το Ιράν καθυστέρησε την απάντησή του για περισσότερο από 10 ημέρες. Οι διαπραγματευτές του Λευκού Οίκου άρχισαν να πιστεύουν ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές , δηλαδή ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, δεν είχαν την εξουσία να συνάψουν συμφωνία και οι αποφάσεις τους θα παρακάμπτονταν από τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Ο Λευκός Οίκος συνειδητοποίησε ότι χρειαζόταν έναν παράλληλο δίαυλο επικοινωνίας με την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης. Γύρω στις 10 Μαΐου, η τότε Διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ τηλεφώνησε στον Μπαρζανί.Σύμφωνα με δύο πηγές που είχαν άμεση γνώση της τηλεφωνικής συνομιλίας, η Γκάμπαρντ είπε στον Μπαρζανί ότι η αμερικανική κυβέρνηση πίστευε ότι θα μπορούσε να βοηθήσει στην επικοινωνία με τον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγό Αχμάντ Βαχίντι.Σε κομβικό ρόλο διαμεσολαβητή ο Νεχίρβαν Μπαρζανί

Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν - Ιράκ, ο Μπαρζάνι ζούσε στο Ιράν και σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης. Μιλάει άπταιστα φαρσί και διατηρεί προσωπικές σχέσεις με πολλά υψηλόβαθμα στελέχη του ιρανικού καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων μελών των Φρουρών της Επανάστασης, σύμφωνα με μία από τις πηγές.

«Ο Νετσερβάν Μπαρζάνι είναι ένας ρεαλιστής που επιλύει προβλήματα. Είναι σεβαστός σε ολόκληρη την περιοχή. Γνωρίζει σχεδόν όλους τόσο στην Τεχεράνη όσο και στην Ουάσινγκτον. Σε αυτόν απευθύνεσαι όταν βρίσκεσαι σε δύσκολη θέση», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Μπρετ ΜακΓκέρκ, ο οποίος έχει υπηρετήσει ως σύμβουλος για θέματα Μέσης Ανατολής σε τέσσερις Αμερικανούς προέδρους.

Η πηγή ανέφερε ότι η Γκάμπαρντ κατέστησε σαφές στον Μπαρζάνι ότι πραγματοποιούσε την κλήση με την έγκριση του Ντόναλντ Τραμπ και του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.Η Γκάμπαρντ είπε στον Μπαρζάνι ότι ο Λευκός Οίκος ήθελε να μάθει αν ο Βαχίντι και η ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης συμφωνούσαν με όσα διαπραγματεύονταν οι Γκαλιμπάφ και Αραγκτσί ή αν είχαν άλλες ιδέες ή απαιτήσεις, ανέφερε η πηγή.

Επίσης η Γκάμπαρντ σημείωσε ότι οι μεσολαβητές δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τον Βαχίντι για να το διευκρινίσουν αυτό. Ο Μπαρζάνι συμφώνησε με το αίτημα της Γκάμπαρντ. Επικοινώνησε με τους επαφές του στους Φρουρούς της Επανάστασης και τους είπε ότι είχε ένα μήνυμα από την κυβέρνηση Τραμπ. «Θέλω όμως να μιλήσω απευθείας με τον στρατηγό Βαχίντι», τόνισε ο Μπαρζανί, σύμφωνα με μία από τις πηγές.

Η απάντηση του Αχμάντ Βαχιντί

Οι Ιρανοί συμφώνησαν. Στις 14 Μαΐου, ένας αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης έφτασε στο γραφείο του Μπαρζανί στο Ερμπίλ, την πρωτεύουσα του ιρακινού Κουρδιστάν, φέρνοντας μαζί του ένα τηλέφωνο με κρυπτογράφηση για να πραγματοποιήσει μια ασφαλή κλήση. Ο Μπαρζανί ρώτησε τον Βαχίντι αν συμφωνούσε με τους Ιρανούς διαπραγματευτές. Ο Ιρανός στρατηγός απάντησε καταφατικά.

«Τους υποστηρίζω πλήρως και αυτή είναι και η θέση των Φρουρών της Επανάστασης. Προτιμούμε να επιλύσουμε αυτή την κρίση μέσω διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Βαχίντι, σύμφωνα με πηγή που έχει άμεση γνώση των γεγονότων. Τρεις πηγές, μεταξύ των οποίων και ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ανέφεραν ότι ο Μπαρζάνι τηλεφώνησε στη Γκάμπαρντ αμέσως μετά τη συνομιλία του με τον Βαχίντι και την ενημέρωσε για την ιρανική απάντηση.

Στη συνέχεια, η Γκάμπαρντ ενημέρωσε τον Λευκό Οίκο.Οι Αμερικανοί ήθελαν μυστικές διαπραγματεύσεις στο ΕρμπίλΑφού έλαβε την απάντηση του Ιράν, η κυβέρνηση Τραμπ επανήλθε με μια άλλη πρόταση, σύμφωνα με μία από τις πηγές που έχουν γνώση των παρασκηνιακών συνομιλιών.

Οι ΗΠΑ ήθελαν ο Μπαρζανί να φιλοξενήσει μυστικές συνομιλίες μεταξύ ανώτερων διαπραγματευτών των ΗΠΑ και του Ιράν στο Ερμπίλ.Ο Μπαρζανί μίλησε ξανά με τους Ιρανούς και τους μετέφερε το μήνυμα. Οι Ιρανοί δεν το απέκλεισαν, αλλά εξέφρασαν ανησυχίες για την ασφάλειά τους, ανέφερε η πηγή.

Πίστευαν ότι οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες διέθεταν πολλούς πράκτορες στο ιρακινό Κουρδιστάν και φοβούνταν ότι οι Ισραηλινοί θα προσπαθούσαν να τους δολοφονήσουν στο Ερμπίλ ή κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους. Η συνάντηση στο Ερμπίλ δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.Σήμερα οι μεσολαβητές από το Πακιστάν και το Κατάρ συνεχίζουν να ανταλλάσσουν μηνύματα μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, χωρίς όμως να σημειώνεται σημαντική πρόοδος, σύμφωνα με περιφερειακές πηγές που έχουν γνώση του θέματος.

Ορισμένες από αυτές τις πηγές πιστεύουν ότι οι Πακιστανοί παρουσιάζουν πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις από ό,τι δικαιολογούν οι συνομιλίες, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσουν την αίσθηση μιας δυναμικής που θα μπορούσε να σπάσει το αδιέξοδο. Ο Μπαρζανί έστειλε πρόσφατα μηνύματα στον Λευκό Οίκο και προσφέρθηκε να βοηθήσει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση του θέματος. Ο ΜακΓκέρκ δήλωσε ότι το ζήτημα δεν είναι ο μεσολαβητής. «Είναι η πολιτική του Ιράν σχετικά με το στενό (σ.σ. του Ορμούζ) και είναι απίθανο να αλλάξει σύντομα», τόνισε.