Μετά από 22 χρόνια θα πέσει στην Γη και η NASA δεν θα το εμποδίσει: Το κρατά «ζωντανό» μέχρι το τέλος

Η NASA επανενεργοποίησε δύο από τα τρία τηλεσκόπια του Neil Gehrels Swift Observatory, σε μια προσπάθεια να αξιοποιήσει μέχρι την τελευταία στιγμή την αποστολή του, προτού το διαστημικό παρατηρητήριο επιστρέψει στη Γη και καταστραφεί κατά την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα.

Το Swift εκτοξεύτηκε το 2004 και έχει μελετήσει μερικά από τα πιο βίαια φαινόμενα του Σύμπαντος, όπως εκρήξεις ακτίνων γάμμα, σουπερνόβα, εκλάμψεις ακτίνων Χ και γαλαξίες που τροφοδοτούνται από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.

Ωστόσο, το διαστημόπλοιο δεν διαθέτει δικό του σύστημα πρόωσης και χάνει σταδιακά ύψος εξαιτίας της ατμοσφαιρικής αντίστασης. Η διαδικασία επιταχύνθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω της αυξημένης ηλιακής δραστηριότητας.

Η αποτυχημένη προσπάθεια διάσωσης

Η NASA είχε σχεδιάσει να διασώσει το Swift με τη βοήθεια του διαστημοπλοίου LINK, της εταιρείας Katalyst Space, το οποίο εκτοξεύτηκε τον Ιούλιο του 2026 ωστόσο, προβλήματα στους τροχούς αντίδρασης και στο σύστημα προώθησης προκάλεσαν ανεξέλεγκτη περιστροφή του σκάφους και προβλήματα στον έλεγχο και τις επικοινωνίες.

Έτσι η προσπάθεια διάσωσης τελικά εγκαταλείφθηκε. Προηγουμένως, η NASA είχε απενεργοποιήσει και τα τρία τηλεσκόπια του Swift, ώστε το παρατηρητήριο να τοποθετηθεί σε προσανατολισμό που μείωνε την ατμοσφαιρική αντίσταση και επιβράδυνε την πτώση του. Τώρα, όμως, που το Swift επιστρέφει σε λειτουργία τα τηλεσκόπια υπεριώδους/οπτικού και ακτίνων Χ ενεργοποιήθηκαν ξανά, και αναμένεται να ακολουθήσει και το Burst Alert Telescope.

Η επανενεργοποίηση σημαίνει ότι το Swift θα εγκαταλείψει τον προσανατολισμό που περιόριζε την αντίσταση της ατμόσφαιρας, με αποτέλεσμα η κάθοδός του να επιταχυνθεί. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της NASA, το διαστημόπλοιο αναμένεται να πέσει κάτω από τα 300 χιλιόμετρα ύψος μέσα στους επόμενους έναν έως δύο μήνες και να συνεχίσει την πτώση του μέχρι την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα, πιθανότατα πριν από το τέλος του 2026.

Το μεγαλύτερο μέρος του Swift αναμένεται να καεί κατά την επανείσοδο, ενώ ορισμένα τμήματα ενδέχεται να επιβιώσουν και να καταλήξουν στον ωκεανό. Η πιθανότητα να προκαλέσουν τραυματισμούς θεωρείται πολύ μικρή. Μετά από 22 χρόνια εξερεύνησης των πιο ακραίων γεγονότων του Σύμπαντος, το Swift πραγματοποιεί πλέον την τελευταία του διαδρομή, συνεχίζοντας να παρατηρεί το Διάστημα μέχρι να φτάσει η στιγμή της επιστροφής του στη Γη.

Έχει, ωστόσο, αντιμετωπίσει τον κίνδυνο πυρκαγιών και παραμένει εκτεθειμένο σε ακραία καιρικά φαινόμενα και ανθρώπινες παρεμβάσεις έτσι ο κορμός και η παλιά σκάλα καλύπτονται πλέον από λειχήνες. Η ηλικία του θεωρείται ιδιαίτερα εντυπωσιακή, καθώς η συνήθης διάρκεια ζωής της αμυγδαλιάς δεν ξεπερνά τα 70-80 χρόνια.

Το εύρημα αναμένεται να παρουσιαστεί στο XVIII Διεθνές Συνέδριο Μεσογειακής Βοτανικής στην Καππαδοκία, ενώ ο δήμος του Καστρονόβο ντι Σιτσίλια έχει εκφράσει την πρόθεση να προχωρήσει στην προστασία και ανάδειξή του. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν το δέντρο εξαιρετικής βοτανικής, ιστορικής, πολιτιστικής και τοπιολογικής αξίας, αλλά και σημαντικό γενετικό πόρο για τη διατήρηση του είδους.