Αφιέρωμα του Guardian στους λαγοκέφαλους που απειλούν τις ελληνικές θάλασσες: Τα πρώτα πλωτά φράγματα στην Εύβοια για την προστασία των λουόμενων

Αφιέρωμα στο πρόβλημα που έχει προκύψει στις ελληνικές θάλασσες με την εμφάνιση των λαγοκέφαλων, φιλοξενεί ο Guardian. Το βρετανικό μέσο επικεντρώνεται, κυρίως, σε μια από τις περιοχές που έχει επηρεαστεί περισσότερο, την Εύβοια και περιγράφει τις ενέργειες που έχουν γίνει για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο, που προκαλεί φόβο στους λουόμενους και ανησυχία στους ψαράδες.

Αρχικά, ο Guardian εστιάζει σε έναν ντόπιο, τον Παύλο Μπελεγιάννη, ο οποίος παρακολουθεί από μια ξαπλώστρα τα εγγόνια του να κολυμπούν στον αγαπημένο του κόλπο. Η εικόνα μοιάζει ειδυλλιακή και ο συνταξιούχος οδηγός φορτηγού την αποδίδει σε ένα πράγμα: την αίσθηση ασφάλειας. Για πρώτη φορά, ένα πλωτό προστατευτικό φράγμα έχει τοποθετηθεί στον κόλπο. Τα παιδιά παίζουν στο νερό, αλλά δεν περνούν πέρα από αυτό.

«Δόξα τω Θεώ που υπάρχει για να τα προστατεύει», λέει εμφανώς ανακουφισμένος. «Όταν ήμουν παιδί δεν υπήρχαν τέτοιοι κίνδυνοι σε αυτές τις θάλασσες».

Μέχρι το περασμένο καλοκαίρι, οι κίνδυνοι που έκρυβε ο βόρειος Ευβοϊκός Κόλπος - τα νερά που χωρίζουν την Εύβοια από την ηπειρωτική Ελλάδα - θεωρούνταν ότι περιορίζονταν στις μωβ μέδουσες. Η έξαρση των τσιμπημάτων είχε οδηγήσει πολλούς λουόμενους στα φαρμακεία της Χαλκίδας.

Όμως η εμφάνιση, λόγω της κλιματικής κρίσης, των τοξικών λαγοκέφαλων με τα ισχυρά δόντια, που είναι ικανά να δαγκώσουν κόκαλο, μέταλλο ή ξύλο, δημιούργησε έναν διαφορετικό φόβο.

#Mediterrenian #Nature #Naturaleza

🔴 MEDITERRANEAN SEA : HIGHLY DANGEROUS SILVER-CHEEKED PUFFERFISH SPOTTED NEAR THE COASTS OF ITALY , SPAIN , and GREECE

Pufferfish has powerful jaws capable of biting through tin cans and contain tetrodotoxin that can cause paralysis if… pic.twitter.com/q9ZKmaR43i

— LW World News (@LW_WorldNews) July 2, 2026

Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός εξέδωσε προειδοποίηση δημόσιας υγείας, καλώντας τους πολίτες να αναζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια σε περίπτωση δαγκώματος, καθώς τα σαγόνια του ψαριού που μοιάζουν με «ράμφος» μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά τραύματα και έντονη αιμορραγία. Παράλληλα προειδοποίησε ότι το συγκεκριμένο είδος δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνεται, καθώς τα όργανα και η σάρκα του περιέχουν την δυνητικά θανατηφόρα νευροτοξίνη τετροδοτοξίνη. Δεν υπάρχει γνωστό αντίδοτο και το δηλητήριο μπορεί να σκοτώσει όχι μόνο θηρευτές, αλλά και ανθρώπους που θα το καταναλώσουν.

«Προτεραιότητά μας η ασφάλεια των πολιτών»

«Το καθήκον και η βασική μας ανησυχία πρέπει να είναι η ασφάλεια των πολιτών μας», δήλωσε στον Guardian ο αντιδήμαρχος Χαλκιδέων Αντώνης Σπανός, ο οποίος επέβλεψε την εγκατάσταση του πρώτου τέτοιου πλωτού φράγματος στην Ελλάδα. «Καλύτερα να προλαμβάνεις παρά να μετανιώνεις», πρόσθεσε.

Ο 40χρονος αντιδήμαρχος εξηγεί ότι οι αρχές εργάστηκαν επί μήνες για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση, να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες και να εγκαταστήσουν το καταλληλότερο σύστημα, το οποίο εγκρίθηκε από το Γενικό Χημείο του Κράτους.

Συνολικά, 2,5 χιλιόμετρα προστατευτικού διχτυού θα τοποθετηθούν σε κόλπους της περιοχής. «Πέρυσι είχαμε μεγάλο πρόβλημα με τις μέδουσες, αλλά όπως λέμε στα ελληνικά, με έναν σμπάρο δύο τρυγόνια. Τώρα, αν εμφανιστούν λαγοκέφαλοι, θα είμαστε έτοιμοι», τονίζει, προσθέτοντας ότι πολλοί ηλικιωμένοι τηλεφωνούσαν στο δημαρχείο ρωτώντας πότε θα μπουν τα φράγματα. «Μόλις σήμερα το πρωί μία γυναίκα είπε ότι θα νιώσει ασφαλής να πάει για μπάνιο με τα εγγόνια της μόνο όταν τοποθετηθεί».

«Δεν πίστευα ότι θα έρθει η μέρα που θα κάνω κάτι τέτοιο»

Η Χαλκίδα δεν είναι η μόνη περιοχή που λαμβάνει μέτρα, συνεχίζει το δημοσίευμα του Guardian. Ο Νίκος Χουλιέρης, 63 ετών, ο οποίος διατηρεί σχολή καταδύσεων εδώ και χρόνια, βρισκόταν τις προηγούμενες ημέρες με την ομάδα του στη θάλασσα, στερεώνοντας νέα φράγματα στον βυθό σε άλλες παραλίες του Ευβοϊκού.

«Κάνω καταδύσεις πάνω από 40 χρόνια και ποτέ δεν πίστευα ότι θα ερχόταν η μέρα που θα έκανα κάτι τέτοιο», λέει. «Οι θερμοκρασίες της θάλασσας έχουν σίγουρα αυξηθεί και αυτό έχει δημιουργήσει πολύ πιο ευνοϊκές συνθήκες για αυτά που βλέπουμε σήμερα».

Τις επόμενες εβδομάδες εκτιμάται ότι περίπου 7 χιλιόμετρα πλωτών φραγμάτων θα μεταφερθούν στην περιοχή από την Αθήνα. «Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάτι που μπορεί να περάσει από αυτό το δίχτυ, ούτε καν τα δόντια ενός λαγοκέφαλου. Είναι πολύ πυκνό και ανθεκτικό», προσθέτει.

Η «εισβολή» του λαγοκέφαλου στη Μεσόγειο

Η εξάπλωση του Lagocephalus sceleratus είναι πλέον τέτοια, ώστε οι ειδικοί μιλούν για ένα πρόβλημα που αφορά ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο.

Όπως και το λεοντόψαρο, το είδος προέρχεται από τον Ινδο-Ειρηνικό και εκτιμάται ότι μπήκε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, ευνοημένο από την άνοδο της θερμοκρασίας των νερών.

Οι ψαράδες στην Κύπρο ήταν από τους πρώτους που ανέφεραν μεγάλες ζημιές στα δίχτυα και στα αλιεύματά τους. Το 2024 οι κυπριακές αρχές έδωσαν οικονομικά κίνητρα για τον περιορισμό του είδους, με αποτέλεσμα να απομακρυνθούν περισσότεροι από 103 τόνοι λαγοκέφαλων από τα παράκτια νερά.

Η Αθήνα ανακοίνωσε αντίστοιχο πρόγραμμα, προσφέροντας αμοιβή 5,33 ευρώ ανά κιλό για κάθε λαγοκέφαλο που παραδίδεται στις αρχές.

Οι Έλληνες ψαράδες θα λάβουν επίσης επιδοτήσεις καυσίμων μέσω ευρωπαϊκού προγράμματος που θα εφαρμοστεί αρχικά στην Κρήτη και το νότιο Αιγαίο. Τα ψάρια που συλλέγονται θα καταψύχονται και θα αποτεφρώνονται σε κρατικές εγκαταστάσεις.

Αντιδράσεις και διαφορετικές απόψεις

Δεν συμφωνούν, ωστόσο, όλοι με τα μέτρα. Ορισμένοι ψαράδες - επισημαίνει ο Guardian - θεωρούν ότι η παρέμβαση ήρθε αργά και ότι η εξάπλωση του είδους αποτελεί πλέον μέρος μιας νέας πραγματικότητας. «Τα νερά ζεστάθηκαν, αυτά τα ψάρια μετακινήθηκαν και κανένα μέτρο δεν θα είναι πραγματικά αποτελεσματικό», λέει ο 54χρονος Νίκος Αγιασκουφίτης.

Την ίδια ώρα εμφανίστηκαν και αντιδράσεις από ομάδα που ζητά την προστασία των λαγοκέφαλων, υποστηρίζοντας ότι η προσπάθεια εξόντωσής τους εγείρει «σοβαρά ηθικά ζητήματα».

Ο επιστήμονας του Πανεπιστημίου Αιγαίου Γιάννης Μπατζάκας θεωρεί ότι οι αναφορές για τον κίνδυνο που εγκυμονεί μια «συνάντηση» με λαγοκέφαλους, είναι υπερβολικές.

«Ναι, έχουν μεγάλα δόντια και φαίνονται τρομακτικά. Ναι, μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στους ψαράδες και στα δίχτυα τους. Αλλά όπως τα περισσότερα άγρια ζώα, δεν επιτίθενται στους ανθρώπους. Αν το κάνουν, είναι πολύ σπάνιο και επειδή έχουν προκληθεί», εξηγεί.

Για τον Παύλο Μπελεγιάννη, όμως, η ανησυχία παραμένει. Κοιτάζοντας τα εγγόνια του να παίζουν στη θάλασσα πίσω από το προστατευτικό φράγμα, λέει: «Αν με ρωτάτε, αυτά τα φράγματα πρέπει να μπουν σε όλη την Ελλάδα. Είδα δύο μέδουσες έξω από αυτό σήμερα το πρωί. Γιατί όχι και λαγοκέφαλους; Στη ζωή ποτέ δεν ξέρεις τι ακολουθεί».

Credit φωτογραφιών: Guardian