Αρχαίοι λύκοι αποκαλύπτουν μια απροσδόκητη ανθρώπινη σύνδεση

Σε ένα μικρό νησί της Βαλτικής ανακαλύφθηκαν τα λείψανα δύο αρχαίων λύκων, που αμφισβητούν μακροχρόνιες υποθέσεις σχετικά με τις πρώιμες σχέσεις των θηρευτών με τον άνθρωπο.

Το αρχικό ερώτημα που ανέκυψε από την ανεύρεση των λειψάνων είναι πώς αλληλεπιδρούσαν άνθρωποι και λύκοι, εφόσον οι τελευταίοι δεν θα μπορούσαν οι δύο να έχουν φτάσει στο Stora Karlsö, το μικρό νησί ανοιχτά της Σουηδίας, χωρίς την ανθρώπινη βοήθεια.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ορισμένες ανθρώπινες ομάδες μπορεί να κρατούσαν, να τάιζαν ή να διαχειρίζονταν λύκους πολύ πριν από την εμφάνιση πλήρως εξημερωμένων σκύλων, αν και οι ερευνητές τονίζουν ότι άλλες εξηγήσεις παραμένουν πιθανές.

Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, τα λείψανα του γκρίζου λύκου χρονολογούνται πριν από περίπου 3.000 έως 5.000 χρόνια και ανακτήθηκαν από το σπήλαιο Stora Förvar, έναν αρχαιολογικό χώρο που χρησιμοποιούσαν κυνηγοί φώκιας και ψαράδες κατά τη Νεολιθική Εποχή και την Εποχή του Χαλκού.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών, συνδυάζει αρχαιολογικά στοιχεία, αλληλουχία γονιδιώματος, ανάλυση ισοτόπων και σκελετική εξέταση για να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ ανθρώπων και λύκων κατά την προϊστορική Σκανδιναβία.

Σύμφωνα με τη μελέτη PNAS, οι λύκοι δεν θα μπορούσαν να έχουν δημιουργήσει φυσικά έναν πληθυσμό στο νησί, καθιστώντας την ανθρώπινη μεταφορά την πιο απλή εξήγηση για την παρουσία τους.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δύο δείγματα κυνοειδών και διαπίστωσαν ότι και τα δύο είχαν καταγωγή γκρίζου λύκου χωρίς ανιχνεύσιμη κοινή καταγωγή από τη γενεαλογία των οικόσιτων σκύλων. Τα γονιδιώματά τους ταίριαζαν περισσότερο με αυτά των αρχαίων ευρασιατικών λύκων παρά των σκύλων.

Η ανάλυση σταθερών ισοτόπων αποκάλυψε επίσης ότι τα ζώα κατανάλωναν μια διατροφή πλούσια σε θαλάσσιες πρωτεΐνες, συμπεριλαμβανομένων ψαριών και φώκιας. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, αυτό έμοιαζε πολύ με τη διατροφή των ανθρώπων που κατείχαν το νησί, υποδηλώνοντας ότι οι λύκοι ζούσαν μαζί με τις ανθρώπινες κοινότητες και πιθανότατα έπαιρναν τροφή που σχετιζόταν με αυτές.

Τα ζώα εμφάνισαν επίσης φυσικά χαρακτηριστικά που τράβηξαν την προσοχή των ερευνητών. Και οι δύο λύκοι ήταν σχετικά μικροί σε σύγκριση με τους σύγχρονους σκανδιναβικούς λύκους, ενώ ένα άτομο είχε εξαιρετικά χαμηλή ετεροζυγωτία σε όλο το γονιδίωμα. Σύμφωνα με τη μελέτη, μειωμένη γενετική ποικιλότητα μπορεί να συμβεί σε απομονωμένους πληθυσμούς ή σε ζώα που διαχειρίζονται άνθρωποι, αν και δεν μπορούν να αποκλειστούν φυσικές εξηγήσεις.

Ο επικεφαλής συγγραφέας Linus Girdland-Flink του Πανεπιστημίου του Aberdeen είπε ότι η ανακάλυψη ήταν απροσδόκητη επειδή οι λύκοι διατήρησαν την τυπική ευρασιατική καταγωγή των λύκων, ενώ φαίνεται να ζουν μαζί με ανθρώπους σε ένα μέρος που θα μπορούσαν να φτάσουν μόνο με βάρκα. Είπε ότι τα ευρήματα παρουσιάζουν «μια περίπλοκη εικόνα της σχέσης μεταξύ ανθρώπων και λύκων στο παρελθόν».

Διευρύνεται η συζήτηση για την εξημέρωση των λύκων

Η μελέτη εξετάζει μακροχρόνια ερωτήματα, όπως αν οι λύκοι προσαρμόστηκαν σταδιακά στους ανθρώπινους οικισμούς μόνοι τους ή εάν οι άνθρωποι σκόπιμα μεγάλωσαν και διαχειρίστηκαν κουτάβια λύκων κατά τα πρώτα στάδια της εξημέρωσης.

Οι λύκοι της Stora Karlsö δεν ταιριάζουν απόλυτα σε κανένα από τα δύο σενάρια.

Σύμφωνα με το έγγραφο PNAS, ο συνδυασμός γεωγραφικής απομόνωσης, θαλάσσιας διατροφής, σχετικά μικρού μεγέθους σώματος και χαμηλής γενετικής ποικιλότητας συνάδει με την πιθανότητα τα ζώα να ήταν υπό κάποιο βαθμό ανθρώπινου ελέγχου, ενώ αναγνωρίζει ότι εναλλακτικά σενάρια παραμένουν πιθανά.

Ένας από τους λύκους έδειξε επίσης σοβαρή παθολογία σε ένα οστό άκρου που πιθανότατα θα μείωνε την κινητικότητά του για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το ζώο επέζησε αρκετά ώστε ο τραυματισμός να αφήσει ένα σαφές σημάδι στον σκελετό, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να μην εξαρτιόταν εξ ολοκλήρου από το κυνήγι μεγάλων θηραμάτων.

Ο ανώτερος συγγραφέας Pontus Skoglund του Ινστιτούτου Francis Crick είπε ότι η ομάδα περίμενε ότι τα λείψανα θα ανήκαν σε σκύλο και όχι σε λύκο. Πρόσθεσε ότι τα ευρήματα εγείρουν την πιθανότητα ότι, σε ορισμένα περιβάλλοντα, οι προϊστορικοί άνθρωποι ήταν σε θέση να κρατήσουν λύκους στους οικισμούς τους και βρήκαν αξία σε αυτό.