Λύθηκε μυστήριο αιώνων για την ισχυρή οικογένεια των Μεδίκων που κυριαρχούσαν στην Αναγέννηση, οι φήμες για δολοφονία με δηλητήριο και η αλήθεια

Γενετική ανάλυση των σκελετικών λειψάνων αδελφών του οίκου των Μεδίκων της Ιταλίας, έλυσε το μυστήριο για την αιτία θανάτου τους, διαλύοντας τις φήμες για δολοφονία με δηλητήριο σε μία από τις οικογένειες με την μεγαλύτερη επιρροή κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως τα αδέρφια είχαν μολυνθεί από το παράσιτο που προκαλεί ελονοσία. Μάλιστα, η σχετική έρευνα ρίχνει φως στη διάδοση και την εξέλιξη της ελονοσίας στην κεντρική Ιταλία κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης και μετά.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό iScience και διαψεύδει τις φήμες που κυκλοφορούσαν και ήθελαν τον Φραντσέσκο ντε Μέντιτσι να ήταν θύμα δηλητηρίασης.

«Η μελέτη μας αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε προηγμένες εργαστηριακές μεθόδους ανάλυσης αρχαίου DNA για να χαρτογραφήσουμε την ιστορία αυτού του θανατηφόρου παθογόνου», δήλωσε η Σερένα Τούτσι, επίκουρη καθηγήτρια ανθρωπολογίας στο Γέιλ.

«Παράλληλα, παρήγαγε δεδομένα που μπορούν να τροφοδοτήσουν την τρέχουσα και τη μελλοντική έρευνα για την ελονοσία, η οποία παραμένει μια θανατηφόρα ασθένεια που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η Ανταλγκίσα Κακόνε, συγγραφέας της μελέτης.

Η ελονοσία ήταν ενδημική στην κεντρική Ιταλία μέχρι τον 20ο αιώνα, όταν οι εκστρατείες εξάλειψης κατάφεραν να την εξαφανίσουν από την περιοχή.

Φραντσέσκο ντε Μέντιτσι

Οι θάνατοι και η δηλητηρίαση

Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, ο καρδινάλιος Τζιοβάνι ντε Μέντιτσι πέθανε σε ηλικία 19 ετών, αφού η οικογένειά του, συμπεριλαμβανομένης της μητέρας του, Ελεονώρας του Τολέδο και του μικρότερου αδελφού του Γκαρσία, προσβλήθηκαν από ελονοσία κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού το 1562 στην ακτή της Τοσκάνης.

Στη συνέχεια, το 1587, ο Φραντσέσκο ντε Μέντιτσι και η σύζυγός του, Μπιάνκα Καπέλο, επισκέφθηκαν τη βίλα της οικογένειας στο Πότζιο, η οποία βρισκόταν ανάμεσα σε βαλτώδεις ορυζώνες όπου ευδοκιμούσαν τα κουνούπια. Το ζευγάρι ανέβασε πυρετό και με τον Φραντσέσκο και την Μπιάνκα να αφήνουν την τελευταία τους πνοή. Ωστόσο, μετά τον αιφνίδιο θάνατό τους, διαδόθηκαν φήμες ότι ο αδελφός και αντίπαλος του Φραντσέσκο, ο καρδινάλιος Φερντινάντο ντε Μέντιτσι, τους είχε δηλητηριάσει.

Τζιοβάνι ντε Μέντιτσι

Αιτία η ελονοσία

Σύμφωνα με την Βαλεντίνα Τζουφρά, μία εκ των συγγραφέων της μελέτης, το ζευγάρι είχε εμφανίσει συμπτώματα που «συνάδουν με ελονοσία». Στο πλαίσιο της μελέτης, οι επιστήμονες συνέλεξαν DNA από τέσσερα δείγματα των αδελφών, οι οποίοι έχουν ταφεί στα Παρεκκλήσια των Μεδίκων, μαυσωλεία που βρίσκονται εντός της Βασιλικής του Αγίου Λαυρεντίου στη Φλωρεντία.

Οι ερευνητές εντόπισαν ένα νέο στέλεχος του Plasmodium falciparum, το οποίο προκαλεί ελονοσία θανατηφόρας μορφής στον άνθρωπο, στα οστά του Τζιοβάνι ντε Μεντίτσι, απογόνου της οικογένειας που κυριαρχούσε στην πολιτική και τον τραπεζικό τομέα της Τοσκάνης.

Εντόπισαν μοριακά ίχνη του P. falciparum και ενός δεύτερου είδους, του P. malariae, στα λείψανα του αδελφού του, Φραντσέσκο ντε Μέντιτσι, ο οποίος επίσης υπέκυψε στην ελονοσία.

«Αυτή η γενετική ανάλυση επιβεβαιώνει τις ιστορικές αναφορές καθώς και προηγούμενες έρευνες. Τώρα μπορούμε να πούμε με επιστημονική βεβαιότητα ότι η ελονοσία και όχι δηλητηρίαση, σκότωσε τον Μεγάλο Δούκα Φραντσέσκο ντε Μέντιτσι», δήλωσε η δρ Τζουφρά.

Το εύρημα ότι ο Φραντσέσκο ντε Μέντιτσι παρουσίαζε ίχνη από δύο είδη παρασίτων της ελονοσίας υποδηλώνει ότι και τα δύο πιθανότατα είχαν εξαπλωθεί στην Ευρώπη εκείνη την εποχή. Ωστόσο, οι ερευνητές αναφέρουν ότι απαιτούνται περαιτέρω γενετικά στοιχεία για να αποδειχθεί αυτό.

«Η μελέτη του αρχαίου DNA μας προσφέρει την ευκαιρία όχι μόνο να διαγνώσουμε την ελονοσία αλλά και να κατανοήσουμε την εξέλιξη των ειδών της, κάτι που μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο το παθογόνο προσαρμόζεται με την πάροδο του χρόνου», δήλωσε ο συγγραφέας της μελέτης, Αλεξάντερ Οτσόα.