Ραγδαίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή: ΗΠΑ και Ιράν τινάζουν στον αέρα την εύθραυστη εκεχειρία – Βομβαρδίστηκε το νησί Χαργκ;

Λίγες εβδομάδες μετά την υπογραφή του προσωρινού Μνημονίου Κατανόησης (MoU) με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δυσκολεύονται να διατηρήσουν την εύθραυστη εκεχειρία τους, καθώς η διαμάχη για τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ αναζωπυρώθηκε.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν την Τετάρτη νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, σε αντίποινα για όσα χαρακτήρισαν ως ιρανικές επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων μία ημέρα νωρίτερα. Το Ιράν απάντησε στοχεύοντας δεκάδες αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, επιχειρώντας παράλληλα να αξιοποιήσει τον έλεγχο που ασκεί στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που του επιτρέπει να διατηρεί στρατηγικό αδιέξοδο απέναντι στη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου.

Τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν

Η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) επιβεβαίωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν σειρά επιθέσεων κατά του Ιράν. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, στόχος των επιχειρήσεων ήταν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, λιμενικές εγκαταστάσεις, παράκτια συστήματα επιτήρησης, πύραυλοι εδάφους-αέρος, καθώς και θέσεις εκτόξευσης πυραύλων κρουζ κατά πλοίων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Πρόκειται για τα πρώτα γνωστά αμερικανικά στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν από τα τέλη του προηγούμενου μήνα, όταν οι δύο πλευρές είχαν ανταλλάξει επιθέσεις επί αρκετές ημέρες.

Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ. Σε ανακοίνωσή του, ο αμερικανικός στρατός ανέφερε ότι «η επιθετικότητα που επέδειξε το Ιράν ήταν αδικαιολόγητη, επικίνδυνη και συνιστούσε σαφή παραβίαση της εκεχειρίας».

Ανάκληση εξαίρεσης στις κυρώσεις για το ιρανικό πετρέλαιο

Πριν από τα πλήγματα, οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν επίσης στην ανάκληση της προσωρινής εξαίρεσης από τις κυρώσεις που αφορούσε το ιρανικό πετρέλαιο. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ακύρωσε την άδεια που επέτρεπε στο Ιράν να παράγει, να πωλεί και να παραδίδει αργό πετρέλαιο και συναφή προϊόντα έως τις 21 Αυγούστου.

Η εξέλιξη αυτή χαρακτηρίζεται από ορισμένους ως σημαντικό πλήγμα για τη συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.

Η απάντηση του Ιράν

Το Ιράν απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον δεκάδων αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, ενώ και στις δύο χώρες ήχησαν σειρήνες συναγερμού.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Τεχεράνης, «σε αρχική απάντηση στην επιθετικότητα αυτή, το Ναυτικό και η Αεροδιαστημική Δύναμη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης πραγματοποίησαν κοινή επιχείρηση με πυραύλους και drones, πλήττοντας 85 βασικές αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις» στις δύο χώρες, ενώ υποστήριξαν επίσης ότι κατέρριψαν ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος MQ-9.

Οι δηλώσεις της Τεχεράνης

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν καταδίκασε έντονα τις αμερικανικές ενέργειες, δηλώνοντας ότι θα λάβει «όποια μέτρα θεωρεί απαραίτητα για τη διαφύλαξη των εθνικών συμφερόντων και της ασφάλειάς του». Παράλληλα, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για «προδοτική ενέργεια» και «σοβαρές παραβιάσεις» του Μνημονίου Κατανόησης.

Ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, έγραψε στην πλατφόρμα X: «Η εποχή του εκφοβισμού και των εκβιασμών έχει τελειώσει. Δεν οδηγεί πουθενά. Δεν υποχωρούμε».

Πλήγματα σε λιμενικές εγκαταστάσεις και τραυματισμοί

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι έξι βλήματα έπληξαν την περιοχή της προβλήτας Ταχερουΐ στην πόλη Σιρίκ, στο νότιο Ιράν. Σύμφωνα με ρεπόρτερ της κρατικής τηλεόρασης του Ιράν, δεν αναφέρθηκαν θάνατοι αμάχων, ωστόσο αρκετοί άνθρωποι τραυματίστηκαν από θραύσματα «εχθρικού βλήματος» που έπληξε εμπορική προβλήτα στην περιοχή.

Τα ίδια δημοσιεύματα αναφέρουν ότι επιθέσεις σημειώθηκαν επίσης σε αλιευτικές προβλήτες στη Σιρίκ και στο Μπαντάρ Αμπάς, όπου αρκετά αλιευτικά σκάφη τυλίχθηκαν στις φλόγες.

Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου

Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή επηρέασε και τις διεθνείς αγορές, με το αμερικανικό συμβόλαιο αναφοράς για το πετρέλαιο να ενισχύεται περισσότερο από 2,5% με το άνοιγμα των συναλλαγών της Τετάρτης.

Το αργό πετρέλαιο West Texas Intermediate, ένα από τα δύο βασικά διεθνή σημεία αναφοράς, κατέγραψε άνοδο 2,63%, διαμορφούμενο στα 72,29 δολάρια ανά βαρέλι, μετά την αύξηση κατά 2,76% που είχε σημειώσει την Τρίτη.

Ρούτε: «Απολύτως αναγκαία» η αμερικανική αντίδραση

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, χαρακτήρισε «απολύτως αναγκαία» τα νέα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν.

«Όταν υπάρχει εκεχειρία και το Ιράν ουσιαστικά την παραβιάζει, θεωρώ απολύτως κρίσιμο οι Ηνωμένες Πολιτείες να αντιδράσουν αποφασιστικά», δήλωσε ο Ρούτε στους δημοσιογράφους πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.

Εκρήξεις στο νότιο Ιράν και νέος συναγερμός στο Μπαχρέιν

Την ίδια ώρα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πληροφορίες για εκρήξεις στην πόλη Μπουσέρ, σημαντικό λιμάνι στις ακτές του Κόλπου.

Παράλληλα, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Mehr ανέφερε ότι υπήρξαν αναφορές για επίθεση και στο νησί Χαργκ, από όπου διακινείται περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.

Τέλος, διεθνή πρακτορεία ειδήσεων μετέδωσαν ότι για τρίτη φορά μέσα στο πρωί ήχησαν σειρήνες αεροπορικού συναγερμού στο Μπαχρέιν, καθώς το Ιράν συνέχισε τις επιθέσεις στον Κόλπο σε αντίποινα για τα αμερικανικά πλήγματα.