Κατέγραψαν τη Γη να ανοίγει και μια αδιανόητη ποσότητα λάβας να σχηματίζει τον πυθμένα του ωκεανού: «Μερικές φορές λαμβάνεις ένα δώρο»

Ομάδα Γάλλων ερευνητών κατάφερε για πρώτη φορά να γίνει μάρτυρας της διαδικασίας σχηματισμού νέου γήινου φλοιού. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που συμβαίνει συνεχώς ως αποτέλεσμα των μετακινήσεων μεταξύ των τεκτονικών πλακών, αλλά είναι μόλις αντιληπτό λόγω της αργής εξέλιξής του.

Το επίτευγμα αυτό κατέστη δυνατό χάρη σε μια ομάδα γεωφυσικών από το Πανεπιστήμιο της Βρέστης, οι οποίοι κατάφεραν να καταγράψουν το φαινόμενο χάρη στην ανάπτυξη οργάνων μέτρησης σε μια ζώνη επέκτασης στα νότια του Ινδικού Ωκεανού, κοντά στο νησί Ρεϋνιόν.

Συνολικά, μπόρεσαν να μετρήσουν τη δημιουργία περισσότερου από ένα μέτρο νέου ωκεάνιου πυθμένα μετά από 16 ημέρες εκτόξευσης λάβας από ρωγμές στον βυθό της θάλασσας, ένα ασυνήθιστο γεγονός που χαρακτήρισαν ως «τεράστια τύχη» και το οποίο δημοσίευσαν στο περιοδικό Nature.

Η Γη σε κίνηση: Πώς δημιουργείται ένας νέος φλοιός

Η διαδικασία σχηματισμού νέου γήινου φλοιού είναι αποτέλεσμα των μετακινήσεων μεταξύ των τεκτονικών πλακών. Αυτές λειτουργούν ως μεγάλα μπλοκ συμπαγούς βράχου που κινούνται πάνω στον μανδύα, αλληλεπιδρώντας μεταξύ τους με διαφορετικούς τρόπους: συγκρουόμενες, απομακρυνόμενες ή κινούμενες πλευρικά η μία ως προς την άλλη. Από αυτή τη δυναμική προέρχονται τα μεγάλα γεωλογικά φαινόμενα, όπως τα ηφαίστεια, οι σεισμοί ή τα τσουνάμι.

Στις περιοχές όπου δύο πλάκες συγκρούονται, η πιο πυκνή (η ωκεάνια πλάκα) βυθίζεται κάτω από την ηπειρωτική πλάκα σε μια διαδικασία που ονομάζεται καταβύθιση (subduction), η οποία καταστρέφει τον γήινο φλοιό και φέρνει τις δύο πλάκες πιο κοντά. Από αυτή τη διαδικασία έχουν γεννηθεί μεγάλες οροσειρές, όπως οι Άνδεις.

Αντίθετα, στο σημείο όπου δύο πλάκες απομακρύνονται, το έδαφος υποχωρεί και ραγίζει, επιτρέποντας την έξοδο λιώμενης λάβας που δημιουργεί νέα επιφάνεια. Αυτές οι περιοχές βρίσκονται συνήθως στον βυθό της θάλασσας και δημιουργούν μεγάλες υποθαλάσσιες ηφαιστειακές οροσειρές, από όπου αναβλύζει μάγμα που γεμίζει τον χώρο που αφήνουν οι πλάκες καθώς απομακρύνονται.

Πρόκειται για μια αργή διαδικασία, παρόμοια με έναν μεταφορικό ιμάντα, που μπορεί να φανεί επίσης στην επιφάνεια σε περιοχές όπως η Μεγάλη Ρηγματώδης Κοιλάδα στην Ανατολική Αφρική. Στην περίπτωση της περιοχής της μελέτης, επιλέχθηκε επειδή ήταν «μια ενεργή ζώνη, με μέση επέκταση περίπου 7 εκατοστών ετησίως», όπως δήλωσαν οι ερευνητές.