Η «υπόγεια πόλη» της Ελβετίας κάτω από τις Άλπεις: 2.000 χλμ σηράγγων σώζουν το περιβάλλον

Ένας ολόκληρος κόσμος από σιδηροδρομικές και οδικές σήραγγες, καθώς και υπόγειες στοές για την παροχή νερού και ηλεκτρικής ενέργειας, απλώνεται κάτω από τις Άλπεις. Η Ελβετία διαθέτει ουσιαστικά μια «υπόγεια πόλη», της οποίας το συνολικό μήκος ανταγωνίζεται τα μεγαλύτερα αστικά συστήματα μεταφορών στον κόσμο.

Συνολικά, περισσότερες από 1.400 σήραγγες διατρέχουν τη χώρα, φτάνοντας τα 2.000 χιλιόμετρα σε μήκος και δημιουργώντας ένα από τα πιο εντυπωσιακά τεχνικά έργα της Ευρώπης.

Το Νέο Σιδηροδρομικό Πέρασμα των Άλπεων: Έργο με ξεκάθαρο περιβαλλοντικό στόχο

Κεντρικό ρόλο σε αυτή την υπόγεια υποδομή παίζει το Νέο Σιδηροδρομικό Πέρασμα μέσω των Άλπεων, ένα μεγαλεπήβολο έργο που συνδυάζει τρεις βασικές σήραγγες: του Lötschberg, του Αγίου Γοτθάρδου και του Ceneri.

Σημαντικότερη όλων θεωρείται η Σήραγγα Βάσης του Αγίου Γοτθάρδου, μήκους περίπου 57 χιλιομέτρων κάτω από το αλπικό έδαφος. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σιδηροδρομική σήραγγα στον κόσμο, η οποία επιτρέπει τη διέλευση των Άλπεων σε μόλις 20 λεπτά.

Η υπόγεια διέλευση των τρένων δεν μειώνει μόνο τις αποστάσεις και τον χρόνο μετακίνησης, αλλά λειτουργεί και ως ισχυρό περιβαλλοντικό εργαλείο. Η ελβετική κυβέρνηση περιγράφει το έργο ως έναν τρόπο «μεταφοράς της κυκλοφορίας εμπορευμάτων από τους δρόμους στο σιδηρόδρομο, ώστε να προστατευθούν οι Άλπεις».

Ήδη από τη δεκαετία του 1990, η Ελβετία αποφάσισε να περιορίσει δραστικά τον αριθμό των φορτηγών που διέσχιζαν τα βουνά, καθώς η αυξημένη κυκλοφορία προκαλούσε σοβαρή ρύπανση από καυσαέρια ντίζελ σε στενά αλπικά χωριά.

Η λύση ήταν η αντικατάσταση των φορτηγών με τρένα μεταφοράς εμπορευμάτων. Χάρη στις νέες σήραγγες, το σύστημα επιτρέπει τη μετακίνηση μεγαλύτερων και βαρύτερων συρμών, με χαμηλότερη ενεργειακή κατανάλωση, καθώς οι διαδρομές είναι σχεδόν επίπεδες, χωρίς ανηφόρες.

Μελέτες για τις μεταφορές στην ευρωζώνη δείχνουν ότι τα τρένα καταναλώνουν περίπου το ένα πέμπτο της ενέργειας των βαρέων φορτηγών και εκπέμπουν μόλις το ένα τέταρτο των αερίων του θερμοκηπίου ανά τόνο-χιλιόμετρο.

Μετρήσιμα αποτελέσματα για το κλίμα

Σήμερα, πάνω από το 72% των εμπορευματικών μεταφορών που διασχίζουν τις Άλπεις στην Ελβετία πραγματοποιείται σιδηροδρομικά. Το 2018, περίπου 941.000 φορτηγά πέρασαν από την ορεινή ζώνη, αριθμός μειωμένος κατά ένα τρίτο σε σύγκριση με το 2000.

Σύμφωνα με αναλυτές, μόνο το 2017 αποφεύχθηκε η εκπομπή τουλάχιστον 0,7 εκατομμυρίων τόνων CO₂, χάρη στην ελβετική πολιτική μεταφοράς των εμπορευμάτων από την άσφαλτο στις ράγες. Ένα παράδειγμα που δείχνει πώς οι υποδομές μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας χώρας.