Υπογονιμότητα και Βαρέα Μέταλλα

Η υπογονιμότητα επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο αριθμός των παιδιών ανά γυναίκα παρουσιάζει διαχρονική μείωση σε πολλές χώρες, ανεξάρτητα από τις κοινωνικές και οικονομικές τους συνθήκες, ακόμη και σε κοινωνίες στις οποίες η τεκνοποίηση ξεκινά σε νεαρή ηλικία και η χρήση σύγχρονων μεθόδων αντισύλληψης παραμένει περιορισμένη.

Τα τελευταία χρόνια, επιδημιολογικές και εργαστηριακές μελέτες έχουν αναδείξει πλήθος παραγόντων που επηρεάζουν την αναπαραγωγική ικανότητα. 

Μία από τις περιβαλλοντικές παραμέτρους που συχνά δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη είναι η έκθεση σε χημικές ουσίες με δυσμενείς επιδράσεις στη γονιμότητα. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και ορισμένα μέταλλα, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την αναπαραγωγική λειτουργία. Ορισμένα μέταλλα σε μικρές ποσότητες είναι απαραίτητα για τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς συμμετέχουν σε σημαντικές βιολογικές και μεταβολικές διεργασίες. Τέτοια μέταλλα είναι:

• Σίδηρος

• Ψευδάργυρος

• Μαγγάνιο

• Χρώμιο (τρισθενές)

• Σελήνιο

• Κοβάλτιο

• Χαλκός

Αντίθετα, μέταλλα όπως το κάδμιο, ο μόλυβδος και ο υδράργυρος μπορούν να προκαλέσουν τοξικές επιδράσεις ακόμη και σε σχετικά χαμηλά επίπεδα έκθεσης. Τα στοιχεία αυτά ανήκουν στα λεγόμενα «βαρέα μέταλλα», μια ομάδα ουσιών με υψηλή ατομική μάζα.

Τα βαρέα μέταλλα έχουν την ιδιότητα να συσσωρεύονται σε όργανα του σώματος, όπως ο εγκέφαλος, το ήπαρ και οι νεφροί. Εξαιτίας της αθροιστικής τους δράσης, ακόμη και επίπεδα έκθεσης που θεωρούνται ασφαλή μπορεί, μακροπρόθεσμα, να επιβαρύνουν την υγεία. Η αυξημένη έκθεση σε βαρέα μέταλλα έχει συσχετισθεί με προβλήματα γονιμότητας, αποβολές, συγγενείς ανωμαλίες και, σε σοβαρές περιπτώσεις, απώλεια του εμβρύου.

Έρευνες έχουν δείξει ότι υψηλές συγκεντρώσεις καδμίου και υδραργύρου συνδέονται με μείωση της ποιότητας και του αριθμού των σπερματοζωαρίων. Παράλληλα, μελέτες σε γυναίκες που κατοικούν ή εργάζονται σε βιομηχανικές περιοχές με αυξημένη περιβαλλοντική επιβάρυνση από αρσενικό, μόλυβδο και κάδμιο έχουν καταγράψει υψηλότερα ποσοστά αυτόματων αποβολών και συγγενών δυσπλασιών.

Η εκτεταμένη χρήση βαρέων μετάλλων κατά τη βιομηχανική ανάπτυξη από τον 19ο αιώνα και μετά συνέβαλε στη διασπορά τους στο περιβάλλον. Σήμερα εξακολουθούν να εντοπίζονται σε διάφορα προϊόντα, όπως φυτοφάρμακα, μπαταρίες, κεραμικά με υάλωμα, αντικολλητικά σκεύη, καλλυντικά, πλαστικά παιχνίδια και άλλα καταναλωτικά αγαθά.

Παρότι η χρήση πολλών βαρέων μετάλλων έχει περιοριστεί στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες χάρη στην εφαρμογή αυστηρότερων κανονισμών ασφαλείας, η περιβαλλοντική έκθεση παραμένει σημαντική σε αρκετές περιοχές του κόσμου. Μέσω της διάβρωσης του εδάφους και των βροχοπτώσεων, τα μέταλλα αυτά καταλήγουν σε λίμνες, ποτάμια και θαλάσσια οικοσυστήματα, όπου συσσωρεύονται στους υδρόβιους οργανισμούς.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην κατανάλωση ορισμένων ειδών ψαριών και θαλασσινών, καθώς μπορούν να περιέχουν αυξημένες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων. Οι ουσίες αυτές συσσωρεύονται συχνότερα στο κεφάλι, το δέρμα και τα σπλάχνα των ψαριών, γι’ αυτό η κατανάλωση των συγκεκριμένων τμημάτων καλό είναι να αποφεύγεται. Η κατανάλωση ψαριών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος μιας υγιεινής διατροφής, ιδιαίτερα επωφελούς για την γονιμότητα, επειδή προσφέρει πολύτιμα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας και άλλα θρεπτικά συστατικά. Η σύσταση δεν είναι η αποφυγή των ψαριών αλλά η αποφυγή επιβαρυμένων θαλασσινών κατά την αναπαραγωγική προσπάθεια.

Θαλασσινά χαμηλού κινδύνου για βαρέα μέταλλα

• Γαύρος

• Στρείδια

• Αστακός

• Μπακαλιάρος

• Χτένια

• Γαρίδες

Θαλασσινά αυξημένου κινδύνου για βαρέα μέταλλα

Υψηλότερες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων παρατηρούνται συνήθως σε μεγάλα και μακρόβια ψάρια, σε είδη που βρίσκονται ψηλά στην τροφική αλυσίδα ή ζουν σε επιβαρυμένα υδάτινα περιβάλλοντα. Σε αυτά περιλαμβάνονται:

• Ξιφίας

• Καρχαρίας

• Ρέγγα της Βαλτικής (Clupea harengus)

• Πολλά είδη μυδιών

• Σφυρίδα (Grouper)

• Μεγάλου μεγέθους πέστροφες

• Ορισμένα είδη τόνου, όπως ο Bigeye Tuna (Thunnus obesus)

• Λούτσος γλυκού νερού (Esox lucius)

• Ορισμένα είδη σκουμπριού

• Πολλά είδη χελιών

Η Αναστασία Μοσχοβάκη  αποτελεί από τους πρωτοπόρους ιατρούς που ενσωμάτωσε στην επιστημονική της φαρέτρα αποτελεσματικές βοτανικές διατροφικές θεραπείες με πάνω από 25 χρόνια εμπειρία στο πεδίο. Περισσότερες πληροφορίες για φυσικά μέσα αύξησης της γονιμότητας  στο βιβλίο της ιατρού Αύξησε αποτελεσματικά τη γονιμότητά σου με φυσικά μέσα, Εκδόσεις Ηδύφωνο

Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά, Αθήνα

Έκτακτα-νοσοκομειακά περιστατικά

24ωρη γραμματεία: 2106252770 και 6945575287

Facebook https://www.facebook.com/pages/Aναστασία-Μοσχοβάκη-Ιατρός-Ειδική-Παθολόγος
Twitter http://twitter.com/amoschovaki